Νέες ταινίες. Στα μέσα της δεκαετίας του 40 (1944), η λήξη του εμφυλίου πολέμου στην Ισπανία δεν έφερε και την κατάπαυση του πυρός. Η χώρα, παρέμενε μια εμπόλεμη ζώνη με τις στρατιωτικές δυνάμεις του Φράνκο να επιχειρούν να εξαλείψουν κάθε υπόλειμμα αντίστασης από τις ομάδες ανταρτών που βρίσκονταν διασκορπισμένες στα βουνά.
Ο στρατηγός Vidal, μια αυστηρή, πετρωμένη μορφή, ενδεικτική έκφραση της στρατιωτικής, «αντικομμουνιστικής ηθικής» του Ισπανού δικτάτορα, αναμένει στον στρατιωτικό καταυλισμό του, στις «ματωμένες» παρυφές ενός δασοσκέπαστου βουνού, την ετοιμόγεννη σύζυγό του Carmen που καταφθάνει συνοδευμένη από την μικρούλα κόρη της Ofelia, καρπό του πρώτου της γάμου με έναν ράφτη που πέθανε στα χρόνια του εμφυλίου.
Η υποδοχή των δύο είναι βιαστική, τυπική, στρατιωτική, και ο στρατηγός με την απρόσωπη παγωμένη ευγένειά του, δείχνει να ενδιαφέρεται περισσότερο για το πλάσμα που η σύζυγός του κυοφορεί, παρά για την ίδια.
Στην ταραγμένη ύπαιθρο με τους απελπισμένους αντάρτες να προκαλούν σοβαρά πλήγματα στους «Φρανκικούς» εκμεταλλευόμενοι την αλαζονεία των στρατιωτικών δυνάμεων , η Carmen δείχνει να αποδέχεται τη νέα ζωή της «όπως είναι», τρέφοντας αισθήματα ευγνωμοσύνης για τον άντρα της, για τον οποίο θεωρεί πως της πρόσφερε πολλά, σαν την τράβηξε από την ανασφάλεια, την φτώχεια και την μοναξιά.
Ο Vidal, σύζυγός «αυστηρών προδιαγραφών», στρατιωτικός με οικογενειακή παράδοση και με ξεκάθαρα προδιαγεγραμμένο μέλλον, δείχνει να διακατέχεται από μια «ιδεολογική» καχυποψία απέναντι σε όλους και σε όλα, μετατρέποντας τη «δαμόκλειο σπάθη» της εξουσίας του σε όπλο επιθετικό, θανατηφόρο, που ασυλλόγιστα χρησιμοποιεί,
απαξιώνοντας επιδεικτικά τις ζωές των «κόκκινων», αλλά και όσων θα μπορούσαν να είναι.
Έχει όμως και μια γενναιότητα, είναι επίμονος και τολμηρός, θαρραλέος όπως ξεχύνεται πρώτος στη μάχη, δείχνοντας να αψηφά τον θάνατο αλλά και δαιμόνιος ανακριτής όπως αναζητά με ρητορικά τεχνάσματα τους «πληροφοριοδότες» που παρεισέφρησαν στον ζωτικό του χώρο.
Η μικρή Ofelia είναι η βασική ηρωϊδα της ταινίας. Παιδί με ζωηρή φαντασία και μεγάλη αγάπη στα βιβλία και κυρίως στα παραμύθια που θέλει να φύγει μακριά από το ασφυκτικό νέο περιβάλλον της ή καλύτερα, να ξεφύγει από μια πραγματικότητα που την φοβίζει, στα μικρά και τα μεγάλα της. Θα αντιμετωπίσει όμως την οριστική άρνηση της μητέρας της.
Τότε, και κατά την διάρκεια μιας αναγνωριστικής εξόρμησης στο δάσος, θα ανακαλύψει έναν λαβύρινθο που θα εξάψει την φαντασία της και θα την οδηγήσει στην καρδιά ενός πανάρχαιου ολοζώντανου παραμυθιού…
(΄Η μήπως στην αλήθεια που θα διακρίναμε όλοι ανεξαιρέτως, αν γνωρίζαμε που να κοιτάξουμε;)
Της ιστορίας μιας νεαρής πριγκίπισσας που αναζητάει τον δρόμο της επιστροφής για το βασίλειο για πατέρα της. Ενός πανάρχαιου μύθου που ταξίδεψε για αιώνες μέσα σε μαγεμένα δάση, σκοτεινά λαγούμια, και μυστηριώδης σπηλιές προτού τελικά συναντήσει στο πρόσωπο της μικρούλας τη σάρκα και το αίμα που θα τον εκφράσει…
Κι όπως το κουβάρι της περιπέτειάς της αρχίζει να ξετυλίγεται ,τα απόκοσμα πλάσματα που συναντά, οι νεράιδες, τα ξωτικά, ο μανδραγόρας, ένας τεράστιος βάτραχος, πουλιά με νόηση και φυσικά ο διφορούμενος οδηγός της Πάνας κάθε άλλο παρά φόβο της προκαλούν.
Αυτής, που κάποτε κουλουριαζόταν τρομοκρατημένη στην αγκαλιά της μητέρας της, στο άκουσμα και μόνο «γνωστών» ανθρωπίνων βημάτων έξω από το δωμάτιό της και που τώρα στο ξέφωτο της λογικής, στην ουρά του αληθινού κόσμου, συναντά το πιο ασφαλές και σίγουρο καταφύγιο των παιδικών εξορμήσεων. Το αέναο πάρκο της φαντασίας. Εκεί όπου τα πάντα μοιάζουν αληθινά κι όπου τα πιο τρομακτικά όντα αποκτούν μια ανθρωπόμορφη διάσταση- όπως οι άνθρωποι θα έπρεπε να είναι με τα μάτια των παιδιών.
Και μαθαίνει εκεί, η μικρή ισπανίδα, ότι το βιβλίο της γνώσης, έχει μόνο λευκές σελίδες, και πως ακόμα και στο παραμύθι υπάρχουν κανόνες, νόμοι και επιταγές που πρέπει να σεβαστείς και ότι τα πράγματα ακόμα κι εκεί , δεν είναι πάντα παραμυθένια.
Η ταινιά του Guillermo Del Toro αναπαριστά δύο κόσμους. Τον αληθινό και τον αληθινά ονειρικό. Με γλαφυρότητα, δεξιοτεχνία και άποψη για τα ιστορικά περιστατικά καθώς και για τα ψυχολογικά τερτίπια του υποσυνείδητου…
Ισορροπεί με αιχμηρότητα ανάμεσα σε δύο παράταιρα σύμπαντα και ρέει αβίαστα προς την τελική διασταύρωση της ιστορικής μνήμης με την ατομική μνήμη του απωθυμένου. Με σκηνές ωμότητας και ρεαλισμού να διαδέχονται άλλες, με υφή παραμυθένια και ονειρική, σαν βήματα προσεκτικά διαλεγμένα μιας αφηγηματικής δομής που εκπλήσσει με την ωριμότητά της.
Οπτικά απολαυστική, ηχητικά ενδιαφέρουσα, πλήρης νοημάτων και φρέσκων ιδεών, άψογη χρωματικά με «χολυγουντιανά» εφέ και τεχνική αρτιότητα, η ιστορία του Guillermo Del Toro ξεδιπλώνεται με ιδιαίτερη μαεστρία, αναπτύσσοντας με επαρκή αιτιολόγηση δύο παράλληλα σύμπαντα, χωρίς να αισθάνεσαι ότι κάποιος «άλλαξε το κανάλι», κι όλα αυτά, καταφέρνοντας να παραμείνει «ευρωπαϊκή».
Σκηνοθεσία πλούσια, διερευνητική, συμμετοχική. Η κάμερα του Β. δεν παρακολουθεί απλά μια ιστορία, συμμετέχει ενεργά σ αυτήν, πρωταγωνιστεί στην πλοκή και συμπάσχει με τους ήρωες.
Κοινωνική αλληγορία; Ιστορική μπαλάντα; πολιτικό παραμύθι; Το δημιούργημα του ισπανού καλλιτέχνη δεν παραπέμπει ευδιάκριτα πουθενά δεν φαίνεται να χωρά στα υπάρχοντα ειδολογικά σχήματα και προκαλεί έκπληξη με τα αντίρροπα υλικά που το συνθέτουν.
Μια απολαυστική και πολύ ιδιαίτερη ταινία που ανοίγει έναν δικό της εντελώς ξεχωριστό δρόμο.
Ο στρατηγός Vidal, μια αυστηρή, πετρωμένη μορφή, ενδεικτική έκφραση της στρατιωτικής, «αντικομμουνιστικής ηθικής» του Ισπανού δικτάτορα, αναμένει στον στρατιωτικό καταυλισμό του, στις «ματωμένες» παρυφές ενός δασοσκέπαστου βουνού, την ετοιμόγεννη σύζυγό του Carmen που καταφθάνει συνοδευμένη από την μικρούλα κόρη της Ofelia, καρπό του πρώτου της γάμου με έναν ράφτη που πέθανε στα χρόνια του εμφυλίου.
Η υποδοχή των δύο είναι βιαστική, τυπική, στρατιωτική, και ο στρατηγός με την απρόσωπη παγωμένη ευγένειά του, δείχνει να ενδιαφέρεται περισσότερο για το πλάσμα που η σύζυγός του κυοφορεί, παρά για την ίδια.
Στην ταραγμένη ύπαιθρο με τους απελπισμένους αντάρτες να προκαλούν σοβαρά πλήγματα στους «Φρανκικούς» εκμεταλλευόμενοι την αλαζονεία των στρατιωτικών δυνάμεων , η Carmen δείχνει να αποδέχεται τη νέα ζωή της «όπως είναι», τρέφοντας αισθήματα ευγνωμοσύνης για τον άντρα της, για τον οποίο θεωρεί πως της πρόσφερε πολλά, σαν την τράβηξε από την ανασφάλεια, την φτώχεια και την μοναξιά.
Ο Vidal, σύζυγός «αυστηρών προδιαγραφών», στρατιωτικός με οικογενειακή παράδοση και με ξεκάθαρα προδιαγεγραμμένο μέλλον, δείχνει να διακατέχεται από μια «ιδεολογική» καχυποψία απέναντι σε όλους και σε όλα, μετατρέποντας τη «δαμόκλειο σπάθη» της εξουσίας του σε όπλο επιθετικό, θανατηφόρο, που ασυλλόγιστα χρησιμοποιεί,
απαξιώνοντας επιδεικτικά τις ζωές των «κόκκινων», αλλά και όσων θα μπορούσαν να είναι.
Έχει όμως και μια γενναιότητα, είναι επίμονος και τολμηρός, θαρραλέος όπως ξεχύνεται πρώτος στη μάχη, δείχνοντας να αψηφά τον θάνατο αλλά και δαιμόνιος ανακριτής όπως αναζητά με ρητορικά τεχνάσματα τους «πληροφοριοδότες» που παρεισέφρησαν στον ζωτικό του χώρο.
Η μικρή Ofelia είναι η βασική ηρωϊδα της ταινίας. Παιδί με ζωηρή φαντασία και μεγάλη αγάπη στα βιβλία και κυρίως στα παραμύθια που θέλει να φύγει μακριά από το ασφυκτικό νέο περιβάλλον της ή καλύτερα, να ξεφύγει από μια πραγματικότητα που την φοβίζει, στα μικρά και τα μεγάλα της. Θα αντιμετωπίσει όμως την οριστική άρνηση της μητέρας της.
Τότε, και κατά την διάρκεια μιας αναγνωριστικής εξόρμησης στο δάσος, θα ανακαλύψει έναν λαβύρινθο που θα εξάψει την φαντασία της και θα την οδηγήσει στην καρδιά ενός πανάρχαιου ολοζώντανου παραμυθιού…
(΄Η μήπως στην αλήθεια που θα διακρίναμε όλοι ανεξαιρέτως, αν γνωρίζαμε που να κοιτάξουμε;)
Της ιστορίας μιας νεαρής πριγκίπισσας που αναζητάει τον δρόμο της επιστροφής για το βασίλειο για πατέρα της. Ενός πανάρχαιου μύθου που ταξίδεψε για αιώνες μέσα σε μαγεμένα δάση, σκοτεινά λαγούμια, και μυστηριώδης σπηλιές προτού τελικά συναντήσει στο πρόσωπο της μικρούλας τη σάρκα και το αίμα που θα τον εκφράσει…
Κι όπως το κουβάρι της περιπέτειάς της αρχίζει να ξετυλίγεται ,τα απόκοσμα πλάσματα που συναντά, οι νεράιδες, τα ξωτικά, ο μανδραγόρας, ένας τεράστιος βάτραχος, πουλιά με νόηση και φυσικά ο διφορούμενος οδηγός της Πάνας κάθε άλλο παρά φόβο της προκαλούν.
Αυτής, που κάποτε κουλουριαζόταν τρομοκρατημένη στην αγκαλιά της μητέρας της, στο άκουσμα και μόνο «γνωστών» ανθρωπίνων βημάτων έξω από το δωμάτιό της και που τώρα στο ξέφωτο της λογικής, στην ουρά του αληθινού κόσμου, συναντά το πιο ασφαλές και σίγουρο καταφύγιο των παιδικών εξορμήσεων. Το αέναο πάρκο της φαντασίας. Εκεί όπου τα πάντα μοιάζουν αληθινά κι όπου τα πιο τρομακτικά όντα αποκτούν μια ανθρωπόμορφη διάσταση- όπως οι άνθρωποι θα έπρεπε να είναι με τα μάτια των παιδιών.
Και μαθαίνει εκεί, η μικρή ισπανίδα, ότι το βιβλίο της γνώσης, έχει μόνο λευκές σελίδες, και πως ακόμα και στο παραμύθι υπάρχουν κανόνες, νόμοι και επιταγές που πρέπει να σεβαστείς και ότι τα πράγματα ακόμα κι εκεί , δεν είναι πάντα παραμυθένια.
Η ταινιά του Guillermo Del Toro αναπαριστά δύο κόσμους. Τον αληθινό και τον αληθινά ονειρικό. Με γλαφυρότητα, δεξιοτεχνία και άποψη για τα ιστορικά περιστατικά καθώς και για τα ψυχολογικά τερτίπια του υποσυνείδητου…
Ισορροπεί με αιχμηρότητα ανάμεσα σε δύο παράταιρα σύμπαντα και ρέει αβίαστα προς την τελική διασταύρωση της ιστορικής μνήμης με την ατομική μνήμη του απωθυμένου. Με σκηνές ωμότητας και ρεαλισμού να διαδέχονται άλλες, με υφή παραμυθένια και ονειρική, σαν βήματα προσεκτικά διαλεγμένα μιας αφηγηματικής δομής που εκπλήσσει με την ωριμότητά της.
Οπτικά απολαυστική, ηχητικά ενδιαφέρουσα, πλήρης νοημάτων και φρέσκων ιδεών, άψογη χρωματικά με «χολυγουντιανά» εφέ και τεχνική αρτιότητα, η ιστορία του Guillermo Del Toro ξεδιπλώνεται με ιδιαίτερη μαεστρία, αναπτύσσοντας με επαρκή αιτιολόγηση δύο παράλληλα σύμπαντα, χωρίς να αισθάνεσαι ότι κάποιος «άλλαξε το κανάλι», κι όλα αυτά, καταφέρνοντας να παραμείνει «ευρωπαϊκή».
Σκηνοθεσία πλούσια, διερευνητική, συμμετοχική. Η κάμερα του Β. δεν παρακολουθεί απλά μια ιστορία, συμμετέχει ενεργά σ αυτήν, πρωταγωνιστεί στην πλοκή και συμπάσχει με τους ήρωες.
Κοινωνική αλληγορία; Ιστορική μπαλάντα; πολιτικό παραμύθι; Το δημιούργημα του ισπανού καλλιτέχνη δεν παραπέμπει ευδιάκριτα πουθενά δεν φαίνεται να χωρά στα υπάρχοντα ειδολογικά σχήματα και προκαλεί έκπληξη με τα αντίρροπα υλικά που το συνθέτουν.
Μια απολαυστική και πολύ ιδιαίτερη ταινία που ανοίγει έναν δικό της εντελώς ξεχωριστό δρόμο.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου