H Ζιλιέτ Μπινός (Juliette Binoche) στο 28o Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

Ένα Masterclass γεμάτο ανθρωπιά, χιούμορ και ευαισθησία παρέδωσε η βραβευμένη με Όσκαρ Γαλλίδα ηθοποιός, Ζιλιέτ Μπινός, στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης όπου παρουσιάζει το σκηνοθετικό της ντεμπούτο με το ντοκιμαντέρ «Ιn-I In Motion».

Η Ζιλιέτ Μπινός μίλησε για το δημιουργικό της ταξίδι και την αναζήτηση της αλήθειας στην τέχνη και τη ζωή που την οδήγησε στην απόφαση να σκηνοθετήσει ένα φιλμ με το δικό της προσωπικό τρόπο που βασίζεται περισσότερο στη διαίσθηση παρά σε κάποια συγκεκριμένα μοτίβα σκηνοθεσίας.

Κατά το τέλος του Masterclass η Γαλλίδα ηθοποιός απαντώντας σε  ερώτηση σχετικά με τα σχόλια του Τιμοτέ Σαλαμέ ότι «η όπερα και το μπαλέτο είναι  τέχνες νεκρές που κανείς δεν ενδιαφέρεται πλέον γι αυτές» τόνισε με χιούμορ: «Νόμιζα ότι ο κινηματογράφος ήταν μια τέχνη που πεθαίνει» για να βρει την ευκαιρία να σχολιάσει σε σχέση με την δύναμη της τέχνης: «Δεν έχει σημασία τι λέει ο καθένας. Σημασία έχει τι γεμίζει τη ζωή και την ψυχή σου. Μπορείς να παρακολουθήσεις πολλές ταινίες που σε αφήνουν «άδειο» στο τέλος.

Μπέρνι Σάντερς-Ο 83χρονος που δεν τα παρατά

Την ώρα που η πλειοψηφία των Αμερικανών πολιτών βιώνει ένα συναίσθημα συγκρατημένης απόγνωσης, βλέποντας ολόκληρα τμήματα της κοινωνίας να απομακρύνονται βίαια από τον παραγωγικό ιστό και την κρατική πρόνοια, το Δημοκρατικό Κόμμα μοιάζει να έχει περιέλθει σε κατάσταση πολιτικής αδράνειας.

Το «σοκ και δέος» του νέου προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φαίνεται να λειτουργεί απρόσκοπτα, εξυπηρετώντας τα συμφέροντα των ελίτ που τον έφεραν στην εξουσία, όσο ακόμη διατηρείται η δυναμική των πρώτων μηνών της προεδρίας του. Κι ενώ πολλοί πίστευαν ότι ο αμετροεπής πολιτικός παίζει μόνος του στην αρένα του τυχοδιωκτισμού και της μισαλλοδοξίας, ένας πολιτικός από τα παλιά, ο Μπέρνι Σάντερς, εμφανίζεται ως κήρυκας διαχρονικών κοινωνικών αιτημάτων, σαρώνει την Αμερική και μιλά σε πολυπληθείς συγκεντρώσεις, προσπαθώντας να αφυπνίσει μια κοινωνία που βρίσκεται σε κατάσταση πανικού – πριν να είναι αργά.

Σύμφωνα με τον γερουσιαστή από το Βερμόντ, ούτε η Γερουσία ούτε το Κογκρέσο μπορούν αυτή τη στιγμή να αλλάξουν την κατάσταση. Μόνο η αντίδραση των απλών πολιτών μπορεί να φέρει αποτέλεσμα.

Για τον Σάντερς, αυτό που διακυβεύεται δεν είναι απλώς μια πολιτική μάχη, αλλά η ίδια η Δημοκρατία, η οποία υπονομεύεται από τα προνόμια που έχουν αποκτήσει οι ολιγάρχες. Με τη δύναμη που τους έχει παραχωρήσει ο ίδιος ο Τραμπ, καταφέρνουν να παρακάμπτουν τη νομοθετική εξουσία, διαμορφώνοντας ένα πολιτικό σύστημα που λειτουργεί ολοένα και περισσότερο προς όφελος των λίγων.

"Κι όμως, ο 83χρονος Σάντερς, παρά την ηλικία του, δείχνει περισσότερη ενέργεια από πολλούς νεότερους πολιτικούς. Παλεύει σχεδόν μόνος του, σε μια χώρα που μοιάζει παραδομένη, υπενθυμίζοντας πως η αντίσταση δεν έχει ηλικία – και πως τίποτα δεν έχει τελειώσει, εκτός αν αποφασίσουμε εμείς να το αφήσουμε να τελειώσει."

Το αίτημα της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα ως το απόλυτο εργαλείο επικοινωνίας

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, που η πρώην υπουργός Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη έθεσε το αίτημα της επιστροφής στο τόπο καταγωγής τους, των Γλυπτών του Παρθενώνα δεν υπήρξε Έλληνας ή Ελληνίδα υπουργός Πολιτισμού που να μην έθεσε το θέμα στην κορυφή των προτεραιοτήτων του. Επιλογή επιβεβλημένη από τη δυναμική που είχε αναπτύξει αρχικά το αίτημα, αλλά και αρκετά βολική για την εκάστοτε κυβέρνηση.

Έκτοτε, λίγα πράγματα έχουν αλλάξει σχετικά με τις προθέσεις του αγγλικού κράτους και της διεύθυνσης του Βρετανικού μουσείου. Υπήρξε όμως μια σταδιακή μετατροπή των τάσεων της κοινής γνώμης υπέρ του δίκαιου αιτήματος της Ελλάδας.

Το θέμα κατά καιρούς ανασύρεται στην επικαιρότητα, κυρίως σε περιόδους νεκρές από άλλες ειδήσεις. Κάποιο δημοσίευμα ξένης εφημερίδας, κάποια ενθαρρυντική δημοσκόπηση, κάποια δήλωση ενός βρετανού αξιωματούχου που αφήνει ανοιχτό το παράθυρο για την επιστροφή των ελληνικών αρχαιοτήτων, είναι αρκετά για να δημιουργήσουν τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης την αίσθηση ότι έντονη κινητικότητα υπάρχει ξαφνικά για την επίλυση του προβλήματος.

Ώσπου φτάνουμε λίγο πριν τις εκλογές της άνοιξης του 2023, όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με ένα κανονικό βομβαρδισμό θετικών ειδήσεων που δημιουργεί ένα κλίμα ευφορίας ότι αυτή τη φόρα κάτι πρόκειται να γίνει.

Οι δύο πλευρές μοιάζουν, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, να έχουν βρει ένα modus viventi για την επιστροφή των λεηλατημένων ελληνικών αρχαιοτήτων στην Ελλάδα με κάποια ανταλλάγματα ασαφή και απροσδιόριστα. Απλώς, η επιστροφή των γλυπτών δεν θα μπορούσε να γίνει κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου μιας και θα συνιστούσε δώρο προς τον πρωθυπουργό και ξεκάθαρη παρέμβαση στην εκλογική διαδικασία.

Τελικά, όπως φυσικά ήταν αναμενόμενο, η καχυποψία των πιο υποψιασμένων επιβεβαιώθηκε και το  θέμα ξεφούσκωσε θεαματικά αμέσως μετά την ολοκλήρωση των βουλευτικών εκλογών.

 

Στη βάση μάλιστα  του «υπάρχουν πράγματα που γίνονται μα δε λέγονται» η ελληνική κυβέρνηση αφήνει πάντα να εννοηθεί ότι η στρατηγική της βρίσκεται υπό πλήρη εξέλιξη, κι ότι καμιά στρατηγική δεν πρέπει να ανακοινώνεται προτού οδηγήσει σε απτά αποτελέσματα.

Αλλά και η εντυπωσιακή αφωνία μπροστά στη σκανδαλώδη κλοπή 2.000 περίπου αρχαιοτήτων από φροντιστές του ίδιου του βρετανικού μουσείου δεν περνάει απαρατήρητη από το διεθνή τύπο, που συμπεραίνει  ότι η Ελληνική κυβέρνηση για να κρατά τόσο χαμηλούς τόνους έχει έρθει πολύ κοντά σε μια συμφωνία με τη διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου.

Σιγά σιγά, όμως οι παραφυάδες του θέματος αρχίζουν  να σβήνουν όσο η επικαιρότητα οδηγεί στο αμέσως επόμενο πυρίκαυστο θέμα.

Και είναι πια προφανές , ότι παρά τις όποιες προσπάθειες γίνονται κατά καιρούς, η τακτική ανακίνηση του συγκεκριμένου θέματος, απαντά κυρίως στις επικοινωνιακές ανάγκες της εκάστοτε κυβέρνησης. Γιατί, κακά το ψέματα, το θέμα των γλυπτών, παρότι δεν πέρασε ποτέ στις καθημερινές συζητήσεις των Ελλήνων, εξακολουθεί να κτίζει πολιτικό γόητρο και διεθνές κύρος, ως ένα πολιτικό επικοινωνιακό εργαλείο μεγάλου βεληνεκούς.  

 

Και ξαφνικά μας προέκυψε κατάσκοπος...

Η οποία κυκλοφορούσε στην Ελλάδα με το όνομα «Μαρία Τσάλλα». Ωστόσο, το πραγματικό της όνομα  είναι Irena S.  Όμως λόγω της συνταγματικής προστασίας των προσωπικών μας  δεδομένων,  δεν μπορεί να διασαφηνιστεί περισσότερο, λένε.

 Από τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης της χώρας  που προφανώς  την έχουν κάνει ήδη πρωτοσέλιδο ή πρώτη είδηση, μαθαίνουμε,  για την Μαρία Τσάλλα αρκετά ενδιαφέροντα πράγματα.

Τι ξέρουμε όμως ήδη για τη δράση της νεαρής γυναίκας;  η αλήθεια είναι πως γνωρίζουμε λίγα πράγματα, αλλά αρκετά ζουμερά. Πως  ήταν λέει ερασιτέχνης φωτογράφος και διατηρούσε κατάστημα με είδη πλεξίματος, ενώ  ήταν πολύ δημοφιλής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και πολύ αγαπητή στον περίγυρό της στη γειτονιά.

Ενώ από αρμόδιες κυβερνητικές πηγές μαθαίνουμε πως ήρθε στην Ελλάδα το 2018, και επέστρεψε πίσω στη Ρωσία το 2021.

Αυτό που δε μαθαίνουμε ωστόσο είναι το γιατί αυτή  η «συγκλονιστική» ιστορία σκάει ακριβώς την ώρα που ολόκληρη η χώρα βρίσκεται στο πεζοδρόμιο για να εκφράσει την οργή της για το τραγικό σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών.

Σαφώς και το ερώτημα είναι ρητορικό μιας και , προφανώς κι εν όψει προεκλογικής περιόδου, η ατζέντα της επικαιρότητας οφείλει να αλλάξει άμεσα και τα βλέμματα των ανθρώπων να κατευθυνθούν σε πιο διαχειρίσιμα   ζητήματα αντιπαράθεσης.

Γι αυτό και η κατάσκοπος από τη Ρωσία μοιάζει να αποτελεί μια κάποια λύση, λειτουργώντας μες το μυαλό κάποιων ως η ιδανική γέφυρα ανάμεσα στην άβολη τραγωδία και τη ελαφρότητα της καθημερινής παραζάλης.

Γι αυτό και, κάθε στιγμή  προκύπτουν νέες, ακόμα πιο πικάντικες λεπτομέρειες, για την προσωπική  ζωή της Μαρίας Τσάλλα , για την οποία μαθαίνουμε τώρα, πως ενώ ήταν παντρεμένη μ ένα Ρώσο κατάσκοπο, ο οποίος δραστηριοποιείται στη Βραζιλία, διατηρεί παράλληλη σχέση και με Έλληνα υπήκοο.

Έτσι, το αστυνομικό θρίλερ που λαμβάνει χώρα αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα αποκτά σιγά σιγά  και στοιχεία  φθηνού αισθηματικού μυθιστορήματος. Και ποιος ξέρει και τι άλλες διαστάσεις  θα αποκτήσει μέχρι να αποσπάσει εντελώς την προσοχή των ανθρώπων από  το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών.  

 

Χθες είδα στ όνειρό μου ότι θα σώσω έναν άνθρωπο

Τα μέλη του ιατρικού προσωπικού, ενώ γευματίζουν σε κάποια από τις αίθουσες του παιδιατρικού-νοσοκομείου, απολαμβάνοντας ανενόχλητοι ένα βιαστικό γεύμα, αντιλαμβανόμενα  ότι  ένας ισχυρός σεισμός έχει ξεκινήσει, ξεχύνονται προς τις αίθουσες των μικρών ασθενών και παίρνοντας τους στην αγκαλιά , τρέχουν για να βρουν ένα ασφαλή καταφύγιο  να τους προστατεύσουν. Η εικόνα κάνει το γύρω του κόσμου και συγκλονίζει.

Την ίδια ώρα, κι ενώ έχουν περάσει σχεδόν οκτώ ημέρες από το χτύπημα του σεισμού, άνθρωποι ακόμα ανασύρονται ζωντανοί στην επιφάνεια της ζωής, αποδεικνύοντας ότι τίποτε δεν είναι πιο συγκινητικό και πιο ελπιδοφόρο, από έναν άνθρωπο που  ξεπερνάει τις καταγεγραμμένες  βιολογικές, ψυχολογικές και διανοητικές αντοχές του.

Η προσπάθεια και ο  ζήλος των διασωστών, λαμβάνουν συγκλονιστικές  διαστάσεις, την ώρα που επικοινωνούν με κάποιον από τους διασωθέντες, για να τους δώσουν κουράγιο και να εδραιώσουν την ισχνή πεποίθηση του ότι όλα θα πάνε καλά.

Οι διάλογοι που καταγράφονται να έχουν με τα σωσμένα παιδιά είναι ακαταμάχητα χαριτωμένοι κι ανακουφιστικοί.

-Τι θέλεις να σου φέρουμε, Αισέ;

-Θέλω να πιω αναψυκτικά

-Πολλά αναψυκτικά;

-Ναι πολλά

-Μπορείς να τα πιεις;

-Πως δεν μπορώ…

 

Τα παιδιά καταλαβαίνουν και  δεν καταλαβαίνουν τι ακριβώς τους έχει συμβεί. Ενώ, οι διασώστες θα αργήσουν πολύ να αντιληφθούν το μέγεθος των επιτευγμάτων τους.

-Χθες είδα στο όνειρο μου ότι θα σώσω έναν άνθρωπο, δήλωσε, με τη λυρική θυμοσοφία της ανατολής, ένας διασώστης που μόλις το είχε καταφέρει.

 

Κι ενώ ο τουρκικός λαός έχει αρχίσει για τα καλά να αναρωτιέται μέσα σε ποιας αμφίβολης ανθεκτικότητας κατασκευές μεγαλώνουν οι Τούρκοι γονείς  τα παιδιά τους, λίγα χιλιόμετρα πιο ανατολικά, η Συρία βυθίζεται στο απόλυτο σκοτάδι. Εκεί, όπου ούτε το χάος  φαίνεται πια ικανό να πυροδοτήσει τα ανθρώπινα συναισθήματα, κι οι σειρήνες της τραγωδίας δεν ηχούν ασταμάτητα, ούτε τα ελικόπτερα των αποστολών βοήθειας αναδεύουν βίαια τον αέρα. Ούτε συνεργεία ερευνητών υπάρχουν, ούτε  στρατιώτες ή εθελοντές που διανέμουν την απαραίτητη βοήθεια στους απελπισμένους άστεγους εμφανίζονται στις οθόνες μας.

Η πληροφόρηση που έρχεται από τις πληττόμενες περιοχές  είναι πάντα φειδωλή, παγιώνοντας την αίσθηση ότι η πολύπαθη χώρα έχει εγκαταλειφθεί στην τύχη της. Αλλά και οι εικόνες σε ξαφνιάζουν, που  θαρρείς  ότι δεν έχουν τη δραματική ένταση που θα περίμενε κανείς να έχουν. Βλέποντας μόνο μια πένθιμη ηρεμία γίνεσαι μύστης της παράδοση άνευ όρων ενός λαού στο πεπρωμένο.

Έτσι, στα λιγοστά πλάνα που βλέπει κανείς στα ρεπορτάζ, συναντά ανθρώπους χωρίς στολές και εξοπλισμό να προσπαθούν να σώσουν τους δικούς τους ανθρώπους , σκάβοντας με τα ίδια τους τα χέρια, στην κορυφή ενός παγόβουνου συντριμμιών,  μαθαίνοντας ότι στα νοσοκομεία δεν υπάρχουν ούτε οι στοιχειώδεις υποδομές για την περίθαλψη των τραυματιών.

Ακόμα και τα συντρίμμια όμως εκεί μοιάζουν πολύ διαφορετικά, πιο αμμώδη πιο πέτρινα, πιο ταπεινά, θα έλεγε κανείς, από εκείνα της γειτονικής Τουρκίας.

Γιατί εκεί οι άνθρωποι πιθανών έμαθαν να κτίζουν   τα σπίτια τους εντελώς μοιρολατρικά, με τα πιο πρόχειρα μέσα που διέθεταν και την τεχνογνωσία του «έχει ο θεός» των παλιών μαστόρων.

Κατοικώντας τα, προφανώς, χωρίς να χρειαστεί ποτέ να πάρουν επίσημες άδειες έστω με παράνομο τρόπο από διεφθαρμένους αξιωματούχους ενός ανύπαρκτου συριακού κράτους, παρακάμπτοντας, τις παγκόσμιες αντισεισμικές προδιαγραφές για την προστασία των κτηρίων τους ή τη σωτήρια δυνατότητα του  να μπορούν να ελεγχθούν τα σπίτια τους από κάποιο σοβαρό επιστημονικό φορέα.

Κάπως έτσι μοιάζει η μοίρα ενός λαού  που συνήθισε να βλέπει το άγνωστο να προπορεύεται της δύναμης της ψυχής του κι αυτός να ακολουθεί  από πίσω ταπεινά, με οδηγό το ένστικτο της αυτοσυντήρησης που δεν ανυψώνει ποτέ τον άνθρωπο σε βάθρα πλατιά, αλλά τουλάχιστον του εξασφαλίζει ότι κάποιες φορές η αλληλεγγύη, όπως εκφράζεται μέσα από τις θυσίες των συνανθρώπων του, πιάνει τόπο.

 

Τι θα δούμε απόψε;

Αυτή η τόσο κοινή ερώτηση, που κάποτε διατυπώνονταν από κάποιο μέλος της οικογένειας λίγο πριν βραδιάσει , δεν κράτησε  πολλά χρόνια.

Κάθε εκπομπή που προβαλλόταν στην τηλεόραση είχε το δικό της χαρακτήρα. Είχε συνοχή και νόημα. Είχε ταλέντο.

Οι συλλογές μας από βιντεογραφημένες ταινίες είχαν μια σπουδαιότητα. Τα εισαγωγικά κομμάτια από τις διαφημίσεις της εποχής, όταν δεν προλαβαίναμε να σταματήσουμε την εγγραφή την ταινίας εγκαίρως, μας καταβυθίζουν στη νοσταλγία, ξυπνώντας σήμερα συναισθήματα και μνήμες.

Τότε, δεν γνωρίζαμε την επίδραση που θα είχε στη ζωή μας μια καλή τηλεοπτική σειρά.

Σήμερα ξέρουμε  ότι ο λόγος που δυσκολευόμαστε να παρακολουθήσουμε τη σύγχρονη ελληνική τηλεοπτική πραγματικότητα, είναι ότι κάποιες παλιές τηλεοπτικές σειρές δημιούργησαν με τα φτωχικά τους μέσα, οικογενειακές συσπειρώσεις  γύρω από ποιοτικές προδιαγραφές που δεν επιτρέπεται πια να επαναληφθούν.

Το ερώτημα του τι θα δούμε απόψε δεν έχει  κανένα λόγο ύπαρξης τώρα. Η οικογένεια χωρίζεται στα επιμέρους μέλη της, όπου το καθένα βλέπει ότι θέλει, μέσα από τη δική του συσκευή. Η πανταχού παρουσία πρόσβασης αποτελεί μια αξεπέραστη  δυνατότητα της εποχής.  Οι μεγαλύτεροι δεν μπορούν να συνηθίσουν πως είναι δυνατόν ένα παιδί να παρακολουθεί μια ολόκληρη ταινία μέσα από την οθόνη του κινητού τηλεφώνου του.

Και τα παιδιά δεν μπορούν  να αντιληφθούν  τη διαφορά ανάμεσα στο να καταναλώνεις ένα τηλεοπτικό προϊόν ή να το παρακολουθείς.

Πεθαίνουν ενώ μπορούσαν να ζούνε

Τώρα, που οι παράλογες συνωμοσίες αρχίζουν να υποχωρούν, ντροπιασμένες και ξεφτισμένες από την κατάχρησή τους, και που οι εξωπραγματικές θεωρίες μοιάζει  να αποδυναμώνονται από τις ίδιες τις εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα στον πλανήτη,  ακόμα και οι πιο ακραίοι αρνητές της δύσκολης πραγματικότητας αρχίζουν να αναζητούν ερείσματα σ έναν πιο επιστημονικοφανή λόγο.

Οι συνέπειες αυτής της αναβάθμισης αποδεικνύονται τελικά τρομακτικές.

Άνθρωποι που θα μπορούσαν να ζούνε για πολλά ακόμα χρόνια ,  αναπαύονται τώρα εν ειρήνη , επειδή ο παράδοξος λόγος απέκτησε σταδιακά μια αύρα επιστημοσύνης.

Άνθρωποι που συμβουλεύθηκαν τον παπά της γειτονιάς  για θέματα δημόσιας υγείας, και έδωσαν βάση στις στατιστικές που τους παρουσίασε ο ξεχασμένος τραγουδιστής, που ταυτίστηκαν με τον οίστρο του αυτόκλητου ερευνητή και απόλαυσαν την επιστημονική ανάλυση του τηλεοπτικού ηθοποιού, άνθρωποι που κατατοπίστηκαν από τις αναλύσεις περί φαρμακολογίας του γραφικού δημοσιογράφου, πέθαναν ενώ θα μπορούσανε να ζούνε.

Άνθρωποι που δεν διάβασαν σωστά την πραγματικότητα, που δεν έμαθαν να χαλαρώνουν την δυσκαμψία  των θέσεών τους για να μπορούν να προσαρμόζονται σε τέτοιες δύσκολες καταστάσεις, κι άλλοι που στύλωσαν τα πόδια τους σαν μικρά παιδιά επειδή ένιωσαν ότι πολιτεία και επιστήμη προσπαθούν με το ζόρι να τους επιβάλλουν τις θέσεις τους.

Μέχρι και κάποιος, σίγουρα όχι ο μοναδικός, που για να αποφύγει την πιθανή διασωλήνωσή του αποφάσισε να επιλέξει το βασανιστικό θάνατο δίπλα στους αγαπημένους του, οι οποίοι μέχρι την τελευταία στιγμή προσπάθησαν να του αλλάξουν γνώμη, χωρίς αποτέλεσμα, όμως.

Ένας άνδρας, όπως τον περιγράφει το περιβάλλον του, καθόλα υγιής και φυσιολογικός,  ο οποίος πέθανε  στην πραγματικότητα  σφιχταγκαλιασμένος με τις ίδιες τις απόψεις του, είτε  επιλέγοντας το θάνατο από μια ζωή όπου θα έπρεπε να παραδεχθεί τις λανθασμένες εκτιμήσεις του, είτε περιμένοντας μέχρι την τελευταία πράξη του δράματός του, την λύτρωση που θα του έφερνε ένας απομηχανής θεός. Ένας θάνατος, κυριολεκτικά για το τίποτα.

Μεταθέτοντας τα δύσκολα σε μέλλοντα χρόνο

Το αίσθημα της αξιοπιστίας κερδίζεται δύσκολα. Πασχίζεις χρόνια για να κατακτήσεις μια έξωθεν καλή μαρτυρία και κάποια μέρα φτάνεις σ αυτό το σημείο. Όμως ακόμα δεν έχει έρθει η στιγμή σου. Συχνά δεν υπάρχει  κουράγιο να διεκδικήσεις περισσότερη δικαιοσύνη για σένα. Και ρίχνεσαι ξανά με τα μούτρα στα όνειρα, μεταθέτοντας τα δύσκολα σε μέλλοντα χρόνο.

Κάποια στιγμή καταλαβαίνεις ότι  η αξιοπιστία που έχεις ήδη κατακτήσει δε μοιάζει  ικανή να αλλάξει τα δεδομένα της ζωής σου.

Κι  όπως ήδη είπα έχεις μοχθήσει αρκετά, ακόμα κι αν, η  αξιοπιστία που κατάκτησες, μοιάζει να απορρέει αβίαστα από το συνεπή χαρακτήρα σου. Ίσως όμως δεν ανήκεις σε κάποιο από τα επαγγέλματα όπου η αξιοπιστία δεν είναι απλώς μια χρήσιμη δεξιότητα, αλλά το απόλυτο ζητούμενο.

Μετά, καταλαβαίνεις ότι το αίσθημα  αξιοπιστίας προσδίδει μεν στο άτομο που το διαθέτει , μια φευγαλέα  αύρα σεβασμού, όχι ικανού ωστόσο για να κάνει τους άλλους να στυλώνουν τα αυτιά τους μπροστά του.

Οπότε, ναι, μετά από  χρόνια δουλειάς θεωρείσαι πια αξιόπιστος. Αλλά και πάλι αναγκάζεσαι από τον ίδιο σου τον εαυτό να μεταθέτεις τα δύσκολα σε μέλλοντα χρόνο.

Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψιν τους κραδασμούς της πραγματικότητας που πασχίζεις να κατανοήσεις, νιώθεις ότι οι απαιτήσεις των άλλων, συχνά δε συμβαδίζουν  με τις επιταγές της δικής σου ψυχής .

Οπότε αναρωτιέσαι, αν εξακολουθείς να πιστεύεις ότι μπορείς να είσαι τόσο αξιόπιστος απέναντι  τον εαυτό σου, όσο κι απέναντι στους άλλους.

Ή αν μήπως,  έχοντας θυσιάσει στο βωμό μίας ασύντακτης εικόνας, ανάγκες βαθύτερες, πιο εσωτερικές,  έχεις  αποτρέψει το ενδεχόμενο να φέρεις στη ζωή σου μεγαλύτερες αλλαγές από την επίτευξη μιας έξωθεν καλής μαρτυρίας και κατά συνέπεια να φέρεις σε παρόντα χρόνο, όλα αυτά τα, συνεχώς  μεταφερθέντα, δύσκολα.

Υπάρχει ζωή έξω απ τον ανταγωνισμό;

Η πρώτη εντύπωση είναι κοινή. Δοκιμάζεις κάτι νέο, ή δοκιμάζεις κάτι παλιό μ ένα νέο τρόπο και σε απασχολεί πρωτίστως το κατά πόσο αυτό θα επηρεάσει τους αποδέκτες.  Σχεδόν από ένστικτο μετράς αντιδράσεις και επαναλαμβάνεις. Και  ταυτόχρονα νομίζεις ότι κάπως ελέγχεσαι και μετριέσαι από τους ενδιαφερόμενους.

Η δεύτερη εντύπωση είναι πράγματι διαφορετική. Αυτή σε φέρνει αντιμέτωπο με την ανάγκη μιας νέας νοοτροπίας. Ειδικά, όταν νιώθεις αποξενωμένος από κάθε έναν που νομίζεις ότι τεστάρει κάθε σου βήμα. Τότε προσπαθείς να καταλάβεις, αν υπάρχει αυτό που λέγεται «προσωπικός δρόμος». Δηλαδή, αν είναι εφικτό  να διανύσεις  έστω  μια μικρή απόσταση που έχεις σχεδιάσει ο ίδιος, αγνοώντας τον έλεγχο και την κρίση των άλλων.

 

Μετά απ όλα αυτά αρχίζεις να τεστάρεις ο ίδιος τον εαυτό σου. Σα να μπαίνεις εσύ στη θέση των άλλων, αυτών δηλαδή που έχεις παρακάμψει μέσα από τη δημιουργία του προσωπικού σου δρόμου. Ξαφνικά, αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι εκτός ανταγωνισμού και αμφισβητείς ξανά την ορθότητα της επιλογής σου.

Μετά τεστάρεις ξανά τον εαυτό σου και βρίσκεις χίλιες δυο αφορμές προκειμένου να εγκαταλείψεις τον προσωπικό σου δρόμο.

Αν και κάποιες φορές υποκύπτεις, αισθάνεσαι πάντα εκτός ανταγωνισμού.

Μετά, κουράζεσαι να δοκιμάζεις νέους τρόπους και επιστρέφεις σε κάποιες θολές μεσοβέζικες λύσεις.

Εκεί, για λίγο ανακτάς την ηρεμία σου και αρχίζεις να αναρωτιέσαι από την αρχή: « είναι τελικά τόσο άσχημο  πράγμα  να αισθάνεται κανείς μακριά από τον ανταγωνισμό;  ή μήπως υπάρχουν πράγματι άλλοι  στόχοι εναλλακτικοί και ουσιαστικοί για μια καθημερινότητα ενδιαφέρουσα και βιώσιμη ακόμα και μέσα σ ένα τόσο διαφορετικό πλαίσιο ζωής.

 

Από τα απαραίτητα στα… πιο ουσιώδη

Είναι απαραίτητο! Η κατανόηση του εαυτού μας είναι ένα χάρισμα! είναι το πώς μπορούμε να αναπτύξουμε τις δυνατότητες της ζωής μας. Είναι το πώς μπορούμε να δούμε καθαρότερα μέσα μας ώστε να υιοθετήσουμε άγνωστες, εναλλακτικές διαδρομές στο εξωτερικό μας διάβα. Είναι η αφετηρία της πραγματικής μάθησης.

 

 Όμως είναι και μια παγίδα. Όπως αναζητείς μιαν άκρη με τον εαυτό σου, πασχίζοντας να ανακαλύψεις μέσα του,  όσα έχεις διαβάσει για τη ζωή, τη φιλοσοφία και την επιστήμη, η κατάληξη δεν είναι πάντα τόσο φανταχτερή. Mοιάζει λίγο με τη δουλειά του σκηνοθέτη, που πολλοί ονειρεύονται και θαυμάζουν καθώς τη  φαντάζονται αρκετά διαφορετική απ ότι στην πραγματικότητα είναι: μια δημιουργική  σύνθεση, δηλαδή, εκατοντάδων μικρών αγγαρειών, που ένα ξεκάθαρο όραμα καταφέρνει να τις μετατρέψει σε τέχνη.

 Όχι μακρύτερα από αυτό, ο εαυτός μας έχει ήδη ανακαλυφθεί, από τους κοντινούς παρατηρητές της ζωής μας, πολύ πριν από εμάς.

 Όμως, η μεταφορά της γνώσης που έχουν κάποιοι αποκτήσει για εμάς, επουδενί δεν ισοδυναμεί με αυτογνωσία.

 Καθαρότερα δε γίνεται να διατυπωθεί. Για να αποκτήσεις πρόσβαση στο επιτυχημένο μονοπάτι των ψεμάτων και των αληθειών σου πρέπει να αποφασίσεις να κάνεις την αγγαρειο-δουλειά.

 Να βουτήξεις σ ένα κόσμο βαρετών και επαναλαμβανόμενων ενεργειών, καθιστώντας συνειδητή , άρα και επιμορφωτική την παρατήρησή τους.

 Μετά έρχεται μια στιγμή που λες ότι κάτι από αυτά που έμαθες  γενικώς και αορίστως  μοιάζει να αποτυπώνεται σε μία προσωπική βαρετή αλληλουχία γεγονότων. Και τότε ψάχνεις να βρεις ανάμεσά τους τις συνδέσεις  και καταλαβαίνεις ότι ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα αυτογνωσίας που μπορούμε να λάβουμε στη ζωή μας, είναι αυτό που μας βοηθάει να κατανοήσουμε τί είδους άνθρωποι και για ποιο λόγο είναι ικανοί να μας επηρεάσουν με τον μοναδικό κι ολόδικό τους τρόπο.

Αν θέλεις να σε ακούσουν, φώναξε! Αν θέλεις να σε καταλάβουν, σώπασε

Κάποιοι άνθρωποι ενδιαφέρονται πολύ, κάποιοι πολύ περισσότερο, ενώ άλλοι αδιαφορούν εντελώς. Ένας τρόπος για να βρεις το που ανήκει ο καθένας  είναι να τον βάλεις  στη δοκιμασία της προσαρμογής σε μια περίοδο κρίσης. Οποιασδήποτε κρίσης.

Τότε, θα δεις να ξεπροβάλλουν απίστευτες αρετές και ανομολόγητες αδυναμίες. Οι πραγματικές ταυτότητες των ανθρώπων δηλαδή.

Όμως…

… αν οι μισοί τουλάχιστον άνθρωποι θέλουν να πάνε προς  μια κατεύθυνση,  ενώ οι άλλοι μισοί έχουν αποφασίσει να πάνε προς μιαν άλλη, ποια επιλογή οφείλει να ακολουθήσει μια συντεταγμένη πολιτεία;

Εδώ είναι το πρόβλημα. 

 Γιατί, υπάρχουν άνθρωποι, ιδιαίτερα θορυβώδεις μάλιστα, που διαμαρτύρονται διαρκώς λέγοντας ότι η φωνή τους δεν φτάνει επαρκώς έως τα mainstream δίκτυα επικοινωνίας, άρα και της πολιτικής τάξης και άλλοι που εκφράζονται  με ευαισθησία, χαμηλόφωνα. 

Όμως, η φωνή ούτε εκείνων φτάνει επαρκώς  στα mainstream δίκτυα. Αυτοί, μπροστά στην πεποίθηση μιας κοινωνίας που θεωρεί πως η απουσία κραυγής σημαίνει απουσία άποψης,  μιλούνε συνήθως  την ώρα της κάλπης.

Επίσης, υπάρχουν άνθρωποι που σκέφτονται θορυβωδώς, αν και παραμένουν σιωπηλοί και αμετακίνητοι σε μια θέση τους, επειδή αισθάνονται ότι δεν λαμβάνονται αρκετά σοβαρά υπόψιν οι όποιες επιφυλάξεις τους. Σ αυτές τις περιπτώσεις,  το μάρμαρο συνήθως το πληρώνει το άμεσο οικογενειακό περιβάλλον τους.

Στην πραγματικότητα, όμως, τα mainstream δίκτυα ζούνε μέσα στη δική τους παραδοξότητα, προβάλλοντας με χαρακτηριστική υπερδιέγερση την παγιωμένη παραδοξότητα της εποχής.

Στην ουσία, αρέσκονται να προβάλλουν το θορυβώδες και το κραυγαλέο  των αγανακτισμένων πολιτών  σ ένα κοινό που πορεύεται διακριτικά και χαμηλόφωνα. Το δικό τους αμήχανο κοινό, τυπικά.

Εδώ όμως βρίσκεται η παγίδα. Διότι, αν υποθέσει κανείς ότι περιορίζοντας την κριτική μεγιστοποιείς την απάθεια, ελλοχεύει ο κίνδυνος της αποσιώπησης των απόψεων που εμφορούν  εκείνους που η ιδιοσυγκρασία και ο αυτοσεβασμός που τους χαρακτηρίζουν δεν τους επιτρέπει να ανέβουν στα κάγκελα.

Για πολλούς συμπολίτες μας η σύγχυση της εποχής στάθηκε αφορμή να αυτοπροσδιοριστούν σχεδόν παραπλανητικά.  Γιατί, πάνω που λες ότι τα δύο στρατόπεδα που γέννησε η εποχή είναι ξεκάθαρα και προφανή συναντάς τέτοιες αντιφάσεις που μπλέκεσαι σ έναν ατελείωτο λαβύρινθο σκέψεων:  ένα παράδειγμα είναι η συνύπαρξη σκεπτικιστών  εμβολιασμένων και υπερασπιστών των εμβολίων ανεμβολίαστων κάτω από την ίδια στέγη.

 Ορισμένες φορές η σημερινή κατάσταση  θυμίζει σχεδόν  απελπιστικά τους εμφύλιους πολέμους του παρελθόντος , όταν οι φτωχοί και αγράμματοι χωρικοί τοποθετούνταν σε κάποιο από τα δύο αντικρουόμενα στρατόπεδα, όχι πάντα σύμφωνα με κάποια συγκεκριμένη ιδεολογική προέλευση , αλλά με αποκλειστικό γνώμονα την ιδεολογία εκείνου που  τους προσέγγισε και τους εξανάγκασε πρώτος.

Αλλά φαίνεται πως  είναι η μοίρα των ανθρώπων να εμφανίζονται  πάντα διχασμένοι μπροστά στις δραματικές προκλήσεις της εποχής τους. Ίσως επειδή τα πάντα σχετίζονται με τη διαφορετική ικανότητα προσαρμογής που διαθέτει ο καθένας μας, η οποία επηρεάζει τον τρόπο που ο καθένας αντιλαμβάνεται και αντιμετωπίζει τις προκλήσεις της καθημερινότητας.

Κι αυτή η πεποίθηση είναι που κάνει τόσο μακρινή την αναγκαιότητα σύμπνοιας μπροστά στη μητέρα των μαχών,  δηλαδή την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Χρησιμοποιώντας τη δύναμη της αμάθειας

Δεν υπάρχει σχεδόν καμιά φυσική, πνευματική, ή άλλη δημιουργική δραστηριότητα, κατά την οποία η συμβουλή αυτή να μη μετράει.

Μαγειρική, αθλητισμός, χορός, τέχνη. Το πιο πιθανό είναι να δεις ανθρώπους που τείνουν  να συγκεντρώνονται  σε οτιδήποτε γνωρίζουν καλά και  έχει κάποια σημασία για εκείνους.

Η αμάθειά μας, όμως, είναι ένας καινούργιος κι ανολοκλήρωτος κόσμος,  ένα παράλληλο σύμπαν που περιμένει από εμάς να παρασιτήσουμε , όπως παρασιτούμε εναντίον του πραγματικού μας κόσμου. Μια ανεξερεύνητη ίσως προέκταση της ίδιας της ζωής μας.

 

Ελπίζω, η μεταφορά να έχει γίνει κατανοητή.

Η αμάθεια είναι ένα νέο επιστημονικό πεδίο. Υπάρχει κι ας μην είμαστε εκεί. Αλλάζει τη ζωή μας , με θετικό ή αρνητικό τρόπο. Της ανήκουμε δε μας ανήκει.

Είμαστε όλοι άσημοι σ έναν πλανήτη διάσημο, όπου ο χρόνος δε μετριέται με τα χρόνια, αλλά με τη γνώση. Ώσπου, κάποια στιγμή έχεις τον πόθο να κοιτάξεις από πιο κοντά ό,τι δε γνωρίζεις κι ό,τι αψηφάς.  ‘Ετσι, όλο σου το Είναι μετατοπίζεται και διαμορφώνεις ένα νέο ψυχισμό εκτοξεύοντας τον φόβο και την καχυποψία.

 Η σύνθεση των νέων γνώσεων, τότε, γίνεται μια διαδικασία αργή και βασανιστική. Οι δε συνέπειες της καινούργιας σου προσέγγισης είναι διαρκείς και μεταβαλλόμενες. Ο φόβος, όμως, που ένιωθες να δηλητηριάζει την κοινωνία εξακτινώνεται και επιστρέφει σαν μια μεστή ανάμνηση.

Δεν παρατηρείς, ούτε αφηγείσαι απλώς τα γεγονότα. Τα ξαναζείς.

Η ανάγκη του να είσαι όσο πιο ξεκάθαρος μπορείς

Η τάση της εποχής είναι η πράξη του να ενσωματώνουμε αλλόκοτες πολιτιστικές ιδέες σ αυτές που ήδη υπάρχουν.

Είναι πολύ καθημερινό πια να ακούμε πράγματα που ηχούν παράξενα στα αυτιά κάθε λογικού ανθρώπου. Συχνά, να αντιπαραβάλλονται απόψεις και θεωρίες που είναι σχεδόν αδιανόητο να βρίσκονται μεταξύ τους σε οποιαδήποτε κατάσταση αντιπαραβολής.

Άλλες φορές, σκέφτεσαι ότι η σύγχυση και η θολούρα που έχει κατακλύσει το μυαλό των ανθρώπων σίγουρα προϋπήρχε της πανδημίας, ίσως ακόμα και της ίδιας της αποδυνάμωσης των ιδεολογιών.  Απλώς τώρα βρίσκει την ευκαιρία της να ξεπροβάλλει και να μετατραπεί σε μια παράταιρη ιδεολογία, αξιοποιώντας το απόλυτο εργαλείο της εποχής, το διαδίκτυο.

Κύριος άξονας αυτής της νέα ιδεολογίας είναι  πως γίνεται σχεδόν από ένστικτο , το να αντιστρέφεις μια πραγματικότητα που δεν  κατανοείς. Ή  το να  προσεγγίζεις ένα επιστημονικό φαινόμενο από μια ιδεολογική ή θεολογική σκοπιά. Το ένστικτο που δεν κατόρθωσε να καλλιεργηθεί, δημιουργούσε γεγονότα από τις απαρχές της ανθρώπινης ιστορίας.   Όταν, όμως υπερασπίζεσαι αντιλήψεις, όπως για παράδειγμα το δικαίωμα των ανθρώπων στην αυτοδιάθεση του σώματος τους, την ώρα που πάντα διαφωνούσες με το δικαίωμα της διακοπής μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, γίνεται από διάθεση αντεκδίκησης.

  Από την άλλη είναι αδιανόητο  να συμβιβαστείς με την παραδοξότητα της εποχής. Να πρέπει δηλαδή να ενσωματώνεις καθημερινά, στα ήδη δικά σου  επιβαρυμένα συναισθήματα,  τις φοβίες και τις ανορθολογικές αντιλήψεις ορισμένων συνανθρώπων σου, που έτσι κι αλλιώς επιτρέπεις να  σου καθορίζουν με τη στάση τους τη ζωή σου.

Είναι ευκολότερο λοιπόν να είσαι ξεκάθαρος, όταν μπορείς να γυρίζεις την πλάτη σου, χωρίς να στρέφεσαι εναντίον κανενός. Λες ότι ο καθένας προσλαμβάνει την πραγματικότητα σύμφωνα με την αντίληψη που διαθέτει, και κάνεις ένα βήμα ακόμα μπροστά.  Ακόμα κι αυτό, όμως, για πόσο καιρό  άραγε μπορεί να γίνει υποφερτό ;

Κόουτσινκ

Πρώτα, και  αφού ολοκληρώνω με επιτυχία, μετά από ένα χρόνο και καμιά τριανταριά συνολικά εργασίες που είμαι υποχρεωμένος να παραδώσω,   το πρόγραμμα «Coaching» του Πανεπιστημίου Αθηνών, περιμένω την αποστολή της επίσημης κι οριστικής πιστοποίησης. Δεύτερον, δεν αφήνω καθόλου  χρόνο για χάσιμο, και αναλαμβάνω με χαρά να το εξασκήσω,  σε εθελοντική βάση, βέβαια, σε δύο ενδιαφερόμενους γνωστούς μου . Τρίτον, αρχίζω ν΄ αναρωτιέμαι πως και εάν είναι δυνατόν να συγκρατήσω αυτή την ασυνήθιστη ορμή που νοιώθω μπροστά στο εξαιρετικό ενδεχόμενο να ξεδιπλώσω αυτό το νέο  κεφάλαιο της ζωής μου.

Όμως…

Αν και, εδώ και αρκετό καιρό η αναβλητική πλευρά του εαυτού μου, στ αλήθεια ψυχορραγεί κάτω από τη μέγγενη των χεριών μου, παρουσιάζει ακόμα αξιοσημείωτη αντίσταση.

Για την ακρίβεια, φαίνεται να μου λέει πεθαίνοντας: «Πρέπει να βρεις μια καινούργια γλώσσα , αν θέλεις να εξασκήσεις με ακρίβεια και αποτελεσματικότητα αυτό το επάγγελμα. Διαφορετικά, θα γίνεις και συ ένας ακόμα γκουρού του σορού, ένας ακόμα έμπορος φθηνών αποφθεγμάτων, ένας πλασιέ κοινότοπων αληθειών. Αν δεν θέλεις λοιπόν να γίνεις ένας ακόμα τέτοιος, χρειάζεσαι επιπλέον χρόνο ».

Απομακρύνοντας τα χέρια μου από το λαιμό της αναβλητικότητάς μου, την ακούω να μου λέει βήχοντας: «Εντάξει , Χάρη! αλλά μ αυτά τα πράγματα δεν παίζουνε. Παραλίγο, να με έπνιγες, στ αλήθεια»

Περιμένοντας τις αλλαγές, που δεν γνωρίζουμε, αν θέλουμε να συντελεστούν

Ο κόσμος αλλάζει πιο γρήγορα από ποτέ. Και  όσο καιρό διαρκούν οι ριζικές αλλαγές  οι άνθρωποι θα  βιώνουμε, ως επίπτωσή τους, μια σημαντική ανασφάλεια . Άλλοι επειδή φοβούνται τι  μπορεί να χάσουν , άλλοι επειδή  δεν έχουν τίποτα να κερδίσουν.

Η πραγματικότητα δε θα  είναι εύκολη για καμιά από αυτές τις κατηγορίες ανθρώπων.

Ξέρεις, ότι δεν κοστίζει τίποτα να υποστηρίξεις ολόθερμα αυτό που έρχεται από το μέλλον, ωστόσο δεν το κάνεις.  Ούτε να το ακολουθήσεις αυθόρμητα  με καλή πίστη, μπορείς. Επειδή, αυτό που θολώνει εντελώς τα δεδομένα, και κάνει τους ανθρώπους να αντιμετωπίζουν με θεμιτή καχυποψία τις αβίαστες τεχνολογικές εξελίξεις είναι  η πανσπερμία των προθέσεων που υποδηλώνουν οι επιστημονικές έρευνες και ανακαλύψεις, και η συχνά αχρείαστη ή φαινομενικά αστόχαστη  προέλευσή  τους.

 

Ως νέοι Φρανκενστάιν ή ως σύγχρονοι Προμηθείς, ορισμένοι πρωτοπόροι επιστήμονες,  δημιουργούν ζωή από το μηδέν, περιφέροντας τα ρομποτικά τέκνα τους από κανάλι σε κανάλι στην Ασία, κυρίως, αλλά και την Αμερική, προωθώντας τη συμφιλίωση τους με τους ανθρώπους,  με την αγωνία ενός πραγματικού γονέα να κυριαρχεί σε κάθε κίνησή τους. Επιδιώκοντας να τα μορφώσουν με όποιο τρόπο μπορούν, και να τα δώσουν δεξιότητες και ταλέντα, μαζί με μια έμφυτη ευγένεια και καλοσύνη στη μορφή και την εμφάνιση,  ώστε  να μπορούν να σταθούν κάποτε αντάξια των προσδοκιών τους και να επιβιώσουν στον  συνεχώς μεταλλασσόμενο ,άγριο κόσμο των ανθρώπων,  τα θέλουν  να μοιάζουν με μικρούς ανθρώπους που γεννήθηκαν από  χέρια άλλων ανθρώπων.

Όλα θα φάνταζαν όμως ευκολότερα , αν ήμασταν κι εμείς ευκολότερα σαν πλάσματα μη πεπεισμένα ότι η τεχνολογική πρόοδος δεν έρχεται για να μας αντικαταστήσει σχεδόν πλήρως κάποια στιγμή.

Δεν πρέπει να υπάρχουν ψευδαισθήσεις, όμως, ακόμα κι αν αυτό δε συμβεί ποτέ,  θα είναι εξαιτίας του ότι θα το αποτρέψουν λόγοι καθαρά υπαρξιακοί  του είδους. Μιας και όπως όλα δείχνουν , φαίνεται πως ήδη υπάρχει  , ένα τουλάχιστον  ρομπότ για  κάθε σχεδόν ειδικότητα, που κάνει τη δουλειά τη δική μας, καλύτερα κι από εμάς τους ίδιους. Έστω κι αν στις περισσότερες των περιπτώσεων , παρουσιάζεται ως μια επίδειξη των νοητικών δυνατοτήτων του επιστήμονα, δεν παύει να είναι ένα ρομπότ που ζωγραφίζει, σχεδιάζει, χορεύει ή καθοδηγεί τους ανθρώπους στο δρόμο και τις αίθουσες των επιχειρήσεων. 

Αυτός είναι ο λόγος που,  ως ανθρώπινα όντα  στερούμαστε ανάλογης εμπιστοσύνης, όντας  κυρίαρχοι μέσα σ ένα ασφαλές περίγραμμα να αντιλαμβανόμαστε  την έλευση της επικυριαρχίας των ρομπότ  ως απειλή παρά ως ευκαιρία.

Και όταν τα μηνύματα που λαμβάνουμε από τη στιγμή της ενηλικίωσης   αυτών των πολύ-λειτουργικών  δημιουργημάτων, που οι περήφανοι γονείς τους τα έχουν μάθει ακόμα  και να υποκρίνονται ότι μπορούν να αισθάνονται σαν άνθρωποι ,  άγχος και  ανασφάλεια απειλούν τη ψυχική μας ισορροπία.

«Θα βγούνε, άλλες δουλειές για να κάνουμε εμείς»,  είναι η μόνιμη επωδός όσων  λένε,  ότι πιθανών,   όλοι θα πρέπει να εξελιχθούμε σε  ένα είδος χειριστών εξελιγμένων μηχανών.  «Οι όποιες αλλαγές δε  θα επηρεάσουν εμάς, αλλά τις επόμενες γενιές», λένε άλλοι, για να συμπληρώσουν ότι αυτές οι αλλαγές  θα αφορούν κυρίως  την ανειδίκευτη εργασία .  Λες και τις ρώτησε κανένας τις επόμενες γενιές, αν θα ήθελαν να γίνουν οι ορντινάντσες των ρομπότ. Ειδικευμένες ή ανειδίκευτες. Λες και η αίσθηση του μόχθου, που βαδίζει ολοταχώς προς εξαφάνιση, δεν είναι τροφή για την ψυχή, παρά μόνο ένα αχρείαστο βάρος από το οποίο όλοι κάποια στιγμή και πάση θυσία οφείλουμε να απαλλαγούμε. Λες και δεν θα μπορούσε να καταστεί πανεύκολο μετά από ένα  εύλογο  χρονικό διάστημα  να μπορούμε να υποκρινόμαστε κι εμείς εξίσου με τα  ρομπότ, που θα καθοδηγούμε, ότι κάτι πιθανών να έχουμε αισθανθεί βαθιά  μέσα μας, έστω κι  αν δε βρίσκουμε πλέον τον τρόπο  να το περιγράψουμε.

Κάνοντας κάτι με νόημα

Θεωρητικά, κάθε καινούργια ημέρα αποτελεί ένα μικρό κύκλος ζωής. Ένα κύκλος ζωής που ξεκινά με την ελπίδα ότι θα τον διανύσουμε κατά το δυνατόν ομαλά, και τελειώνει με την βεβαιότητα ότι θα μπορούσαμε να τον έχουμε διανύσει κατά το δυνατόν πιο όμορφα.  

Στην πράξη, όλες οι μέρες φαίνονται ίδιες.  Κάθε μέρα, ο ήλιος ανατέλλει με τον ακριβώς ίδιο τρόπο  και δύει με την ακριβώς ίδια συνέπεια.

 Ένας ομοιόμορφος πολτός, πανομοιότυπων στιγμών και καταστάσεων  μας προκαθορίζει αποφασιστικά. Μια ακόμα μεγάλη ευκαιρία,  να δούμε τον κόσμο διαφορετικά, να επιθυμήσουμε και να ονειρευτούμε κάποιες αλλαγές στη ζωή μας, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα σπαταληθεί αύριο.

 Καμιά επιθυμία για  αλλαγή δε θα γεννηθεί ούτε αυτή τη φορά. Επίμονοι, δυναμικοί, και αποφασιστικοί  παράγοντες που θα τη διατηρήσουν σε κατάσταση ατονίας, θα προκύψουν χωρίς αμφιβολία. Ναι, δε  βρίσκεις πολλά ωραία πράγματα να σε εμψυχώσουν στην αρχή μιας μέρας για να  τονώσεις τη  δυναμική της. Ναι, ίσως κάποιες ελάχιστες συνήθειες μόνο, αλλά όχι σπουδαίας  αποτελεσματικότητας, τελικά.  Άλλωστε, συνήθως  ξεκινούμε την ημέρα μας με ένα μοιρολατρικό «ας ελπίσουμε να πάνε όλα καλά» και  πορευόμαστε μηχανικά μέχρι το τέλος της. Βάζοντας το ένα πόδι μπροστά στο άλλο και επαναλαμβάνοντας  διαρκώς τα ίδια βήματα, τις ίδιες διαδρομές, την ίδια ζωή. Αρνούμενοι  ακόμη και να αλλάξουμε πεζοδρόμιο, να επιστρέψουμε σπίτι μας από ένα άλλο δρόμο, εναλλακτικό.

Η αλήθεια είναι πως εθιζόμαστε στην ασφάλεια της μη αλλαγής. Της διαρκούς επανάληψης, της αποσπασματικότητας των εμπειριών, του συνηθισμένου, του αξεπέραστου και ωραίου τρόπου μας. Και υπό μία έννοια θεωρούμε ακόμα και τη συνταγή που μας έφερε έως εδώ, και κάποτε καταριόμασταν, πλήρως επιτυχημένη.

Τώρα, ονειρευόμαστε και δικαιούμαστε να ονειρευόμαστε ότι θα  επιστρέψουμε ξανά στην κανονική μας ροή.

Ότι θα βάλουμε ξανά το ένα πόδι μπροστά στο άλλο και θα πλησιάσουμε τους αγαπημένους μας ανθρώπους για να τους αγκαλιάσουμε. Ότι  θα ακολουθήσουμε τις χιλιοπερπατημένες διαδρομές μας για να φτάσουμε σε κάποιο αγαπημένο συναυλιακό χώρο. Ότι θα επαναλάβουμε τα ίδια  βήματα που μας φέρνουν συνήθως κοντά στους φίλους μας. Ότι θα γευτούμε ξανά τη μηχανιστική κανονικότητα της ζωής μας και θα  αναπολήσουμε ακόμη και τα λάθη που πληρώθηκαν άγρια κάποτε. Ότι θα γευτούμε ξανά ότι έχει η ζωή να μας προσφέρει ακόμα και με τον ίδιο τρόπο, τον τετριμμένο, τον αξεπέραστο.

Και  μέσα σε όλα αυτά, μπορεί να προκύψει αναπάντεχα κι ένας καινούργιος τρόπος ανέλπιστα  ευχάριστος και διαφορετικός για να  δώσει στα πράγματα ένα καινούργιο νόημα.

Γιατί, όπως και να το δούμε τελικά  το πράγμα, η πλήρης επιστροφή μας στην προηγούμενη κανονικότητα, χωρίς τελικά να την  εξιδανικεύσουμε, μετά από λίγο καιρό δε θα αρκεί  από μόνη της. 

Αξίζει βέβαια  να το κατακτήσουμε  ξανά από την αρχή αυτό, αλλά όχι αφήνοντάς τα όλα  απαράλλακτα και χάνοντας μια ευκαιρία να κάνουμε κάτι με νόημα σήμερα, που θα μπορούσε να σημαίνει να κάνουμε με μια νέα ποιότητα τα πάντα.

‘Όχι απλώς  παραμένοντας  θεατές του κόσμου  που καταναλώνουν διαρκώς ποιότητα, αλλά δημιουργώντας ποιότητα οι ίδιοι στην καθημερινότητα των ανθρώπων που μας περιβάλλουν και συνολικά. 

Αποκτώντας το άγγιγμα της σιωπής

Εκτός κι αν αναφέρονται στην προσωπική εξέλιξη κάποιου, οι υπερβολικές καθυστερήσεις κοστίζουν πολύ.

Ωστόσο,  καθετί που κοστίζει σε χρόνο, χρήμα και κόπο και προσδίδει στην προσπάθεια νόημα και ουσία, δικαιολογεί τις όποιες καθυστερήσεις, τελικά. Αντιθέτως, όταν τα κόστη δεν είναι ούτε ακλόνητα ούτε μετρήσιμα οι καθυστερήσεις όχι μόνο κοστίζουν πολύ, αλλά βαραίνουν ηθικά  περισσότερο.

Όμως, μέσα σ αυτές τις αδικαιολόγητες καθυστερήσεις των ανθρώπων βρίσκεται ο χώρος που ανθίζουν τα χαρίσματα τους. Γιατί, στην πραγματικότητα, δε νοείται ούτε φόβος καθυστέρησης ούτε υπερβολική αδημονία, όταν κάποιος-α  θέλει να τα εξελίξει όλα. Εκεί και τότε τα πράγματα συμβαίνουν ακριβώς στην ώρα τους και συντονίζονται πάντα με μια διαφορετική μονάδα αίσθησης του χρόνου. Την κινητήρια δύναμη της δημιουργικότητας: τη δημιουργική σιωπή, που αποκτάς κατεβάζοντας τους ρυθμούς σου. Που αντιλαμβάνεσαι, καθυστερώντας σε εσκεμμένα. Πληρώνοντας κόστος σε χρόνο, χρήμα και κόπο για να αποκτήσεις κάτι που για πολλούς μοιάζει με ένα τίποτα.

Και τώρα τί θα απογίνουμε χωρίς αυτούς;

Η πανδημία αναδεικνύεται ως μια καλή ευκαιρία να περιορίσουμε  τα «φτωχά» κεφάλια που μας γυροφέρνουν . Εκείνες τις κοντινές, λιγότερο κοντινές ή περιστασιακές επαφές της μιας ή δυο κουβέντες στα πεταχτά,  στην άκρη κάποιου πεζοδρομίου.

Για καμιά σαχλαμάρα, που έχεις ανάγκη να ανταλλάξεις με κάποιον, τον οποίο βλέπεις για μια τουλάχιστον στιγμή ως βαλβίδα αποσυμπίεσης απέναντι στη δύσκολη πραγματικότητα που ακολουθεί. Για κάποιον που ήδη από τότε σε κάνει να αισθάνεσαι ανακούφιση για το γεγονός ότι υπάρχουν και χειρότερα.

Αλλά έτσι όπως  κάθε ανόητος που γεννιέται μέσα σ έναν τέτοιο  κόσμο, βλέπει τα κλαδιά του να βλασταίνουν και τους ανθούς του να καρποφορούν,  και οι ανόητοι της δικής μας πραγματικότητας, αλλάζουν επίπεδο και εξελίσσονται αντιστρόφως.

Την ίδια ώρα βέβαια  ανθίζει  και ο αρνητισμός των μυαλωμένων γεννώντας καχυποψία και αίσθηση ανωτερότητας. Χωρίζοντας τον κόσμο σε ανόητους και μη, τοποθετούμε απευθείας τον εαυτό μας στην πλευρά των νικητών. Σ αυτούς που κατέχουν τη γνώση, την οποία κάποιοι άλλοι δεν αντέχουν να συλλάβουν. Για όλους αυτούς οι νικημένοι από τη γνώση, της διπλανής πόρτας, θα συνεχίσουν να αποτελούν το εύφλεκτο έδαφος για τη διαιώνιση του ιού, μέχρι την τελική τους ήττα . Τώρα, ακόμη και αν αυτές οι περιστασιακές επαφές στην άκρη ενός πεζοδρομίου μοιάζουν σχεδόν ανυπόφορες, υπάρχει πάντα το διαδίκτυο να μας τις υπενθυμίζει.

Ωστόσο,  αδυνατώντας να μεταφράσουμε την ανοησία ή την αυθάδεια σε έλλειψη γνώσης, παιδείας, ή υπέρμετρο φόβο και αδυναμία διαχείρισης μιας πραγματικότητας ελλείψει  πνευματικών εργαλείων, γινόμαστε εχθρικοί και επιθετικοί απέναντι σε ανθρώπους που θεωρούμε ότι δεν αξίζουν να αρθούν στο δικό μας ύψος . Μ αυτά και μ αυτά κι εμείς κάπως έτσι  υποκύπτουμε τελικά  σε κάποια μορφή διάκρισης και στη γοητεία κάποιας προοδευτικής ανωτερότητας. Όχι βέβαια της καταδικασμένης από την ιστορία, λευκής ανωτερότητας, αλλά μιας άλλης, λιγότερο δαιμονικής ακόμα, αυτής της ανωτερότητας των μυαλωμένων. Υψώνοντας, στο τέλος, ένα μοντέρνο σιδηρούν παραπέτασμα.

Ο υπαρκτός κίνδυνος να υπάρξει εμβόλιο χωρίς εμβολιαζόμενους

Αν δεν έχει ήδη φτάσει, η μέρα που οι διάσημοι  τηλεοπτικοί επιστήμονες, παθολόγοι, λοιμωξιολόγοι και λοιποί υγειονομικοί , θα κληθούν να εκφράσουν τις απόψεις τους  για τα ελληνοτουρκικά ή άλλα κρίσιμα  κοινωνικά θέματα, πλησιάζει επικίνδυνα. Η σοβαρότητα της κατάστασης  δε δείχνει  να επηρεάζει την ανθρώπινη ματαιοδοξία τους,  που υπερισχύει κάθε αναγκαιότητας για αυτοσυγκράτηση και αυτοπεριορισμό.

Η υπερέκθεσή τους στο γυαλί υπονομεύει  σε  επικίνδυνο βαθμό  τη συνολική προσπάθεια, ειδικά όταν  δε συμβάλλει στην ουσιαστική ενημέρωση του κοινού. Όσο μάλιστα αναμοχλεύουν συνεχώς τα ίδια θέματα, η αξιοπιστία του λόγου τους μειώνεται αντί να αυξάνεται. Η επιστημονική δύναμη της πειθούς μέσω της λογικής επεξεργασίας των δεδομένων της πραγματικότητας εξασθενεί κάθε φορά που ένας επιστήμονας μετατρέπεται  σε αναλώσιμο τηλεοπτικό προιόν. Και τότε, τί  άλλο να περιμένει κανείς πέρα από την πειθώ της επιβολής και των προστίμων;

 Όμως δεν είναι μόνο ο κάθε  επιστήμονας που ερωτεύεται την τηλεοπτική του περσόνα που λειτουργεί έστω και εν αγνοία του  υπονομευτικά. Είναι κι ο συνάδελφός του  που έχασε έδαφος και αναζητεί απεγνωσμένα ένα μικρό παράθυρο στο φως του τηλεοπτικού τοπίου, προκαλώντας με τις αμφιλεγόμενες και συχνά  αψυχολόγητες και δραματικές προβλέψεις του τα μελλούμενα.

   Ένας ακήρυχτος διαγκωνισμός μεταξύ συναδέλφων που ψάχνουν τρόπους να διαφοροποιηθούν από την επίσημη θέση λαμβάνει χώρα εδώ και κάμποσο καιρό.  Αμφισβητώντας  προκαταβολικά  την αποτελεσματικότητα των αδημιούργητων ακόμη εμβολίων, καθηγητές ελληνικών πανεπιστημίων  τραβούν  άθελά τους τα  βλέμματα της προσοχής του κοινού πάνω σε παλαβές θεωρίες συνωμοσίας.  Προς τι όμως όλη  ετούτη  η σπουδή να αμφισβητηθεί εκ των προτέρων ένα ανολοκλήρωτο ακόμα εμβόλιο από τη στιγμή που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας  θα είναι ο φορέας που θα εγκρίνει  την κυκλοφορία του και λογικά μόνο όταν  αυτό είναι  αποτελεσματικό και ασφαλές για το κοινό;  Ίσως η απάντηση είναι απλή: προς τέρψη των μέσων ενημέρωσης και  προς  διεκδίκηση του χρόνου δημοσιότητας που αναλογεί στον καθένα. Κι ας είναι το διακύβευμα τεράστιο. Είναι τέτοια η ανθρώπινη ματαιοδοξία που δεν μπαίνει σε καλούπια. Κι όταν μεθά από  τα αρώματα της δημοσιότητας  ακόμη κι ένας επιστήμονας  παύει να σκέπτεται λογικά.  Ελπίζω μόνο να μην είναι πολύ αργά, όταν έρθει η στιγμή που ίσως έχουμε  στη διάθεσή μας  ένα αποτελεσματικό και ασφαλές εμβόλιο αλλά όχι την απαραίτητη προθυμία του κοινού να το κάνει.

Εκλογές με το δάχτυλο στη σκανδάλη

Ενώ ο κορονοιός επελαύνει και απειλεί τη χειμωνιάτικη λατινική Αμερική, με τη Βραζιλία να βρίσκεται επί  αρκετές εβδομάδες στο επίκεντρο της πανδημίας και τις γειτονικές της χώρες  να υποφέρουν ακόμα μεν αλλά να τα έχουν  καταφέρει σαφώς καλύτερα, αν και όχι τόσο, ώστε να αρχίσουν να απελευθερώνονται οι περιορισμοί και οι απαγορεύσεις  εκεί,  οι ηγέτες των πιο αυταρχικών κυβερνήσεων του κόσμου,  συνεχίζοντας, λες και δεν υπάρχει αύριο,  την υλοποίηση της αυταρχικής ατζέντας τους, απολαμβάνουν έναν περίεργο συντονισμό μεταξύ τους!

 Το φως της δημοσιότητας βλέπουν συχνά κάποια  πειστήρια των μεταξύ τους συνομιλιών!

Ντόναλντ Τραμπ και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν  αλληλοσυγχαίρονται  για την αντιμετώπιση του κορονοιού, λέει το ανακοινωθέν !  Ντόναλντ Τραμπ και Ζαϊχ Μπολσονάρου,  συντονίζουν  τα βήματά τους απέναντι στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, διαρρέεται εντέχνως!

Κόντρα στην κοινή λογική ή την επιστημονική τεκμηρίωση,  οι νέοι εκπρόσωποι της άκρας δεξιάς στον κόσμο απευθύνονται σ ένα κοινό ικανό να πιστέψει τα πάντα.  Ένα κοινό εύπιστο και δεκτικό απέναντι στην πιο απίθανη θεωρία, αλλά την ίδια ώρα καχύποπτο και επικριτικό απέναντι στην επιστημονική γνώση και τον πολιτισμό.

 Η σημερινή ανακοίνωση που αναφέρει  ότι ο Ντ. Τραμπ αποσύρει το νόμο που απαγορεύει το κυνήγι μωρών αρκούδων και λύκων στην Αλάσκα αποδεικνύει πως η ζωή στις ΗΠΑ συνεχίζεται έστω  με βαριά και βραχύβια βήματα! Έτσι, θα πάει το πράγμα στην Αμερική μέχρι τις επικείμενες  εκλογές, προσπαθώντας με κάθε τρόπο ο Τραμπ  να συσπειρώσει το πολυπληθές ακροατήριό του. 

 Μετά ίσως τα πράγματα χειροτερέψουν, προτού γίνουν καλύτερα.  Ο εθνικός διχασμός και η ακραία  πόλωση μοιάζει να είναι το μέλλον   της Αμερικής. Ίσως  και των υπόλοιπων χωρών που κυβερνιούνται από τέτοιου είδους ηγέτες.  Όλοι όμως αυτοί οι ηγέτες τρέφονται και συντηρούνται από την παρουσία Τραμπ στην ηγεσία των ΗΠΑ. Και σαφώς το μέλλον τους εξαρτάται σε  μεγάλο βαθμό από την τύχη του Αμερικανού προέδρου στις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου. Εκεί που κανένας δε τολμάει να φανταστεί τι πρόκειται να συμβεί  την επόμενη μέρα, όταν  ο Τραμπ πιθανότατα δεν αποδεχτεί ή αμφισβητήσει την ενδεχόμενη ήττα του.  Πως θα αντιδράσουν δηλαδή μερικές δεκάδες εκατομμύρια ανόητων οπλισμένων Αμερικανών πολιτών, έτοιμων από καιρό για κάτι τρομακτικό, με το δάχτυλο διαρκώς στη σκανδάλη;  Αυτό είναι νομίζω το μεγάλο ερώτημα των επόμενων μηνών!

FOLLOW BY EMAIL