O ζητιάνος

Η Μαρίνα Σ., πρωτοετής φοιτήτρια του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Γ., σταματά μπροστά σε έναν άστεγο και τον αγγίζει με τη μύτη του παπουτσιού της.

Εκείνος της ζητά μια μικρή βοήθεια, χωρίς να δείχνει ότι ενοχλείται από τον τρόπο της.

Η Μαρίνα απομακρύνεται λίγο και στέκεται για μερικά δευτερόλεπτα να τον κοιτάζει, ώσπου ξεσπά σε γέλια. Ο άντρας συνοφρυώνεται και τη φτύνει συμβολικά, χωρίς να εκσφενδονίσει σάλιο. Ύστερα κουλουριάζεται γύρω από τα πόδια του, σαν να θέλει να της δείξει ότι, αν ήταν άνθρωπος, δεν θα έπρεπε να κοροϊδεύει κάποιον που βρίσκεται σε τόσο απελπιστική θέση. Η αραιή κίνηση που υπάρχει εκείνη τη στιγμή στη διασταύρωση Ρο με Πι δεν τον βοηθά να πάρει μια πειστικά κακομοίρικη στάση και η Μαρίνα βάζει ξανά τα γέλια, αυτή τη φορά με έναν τρόπο πηγαίο, σχεδόν σπαρταριστό.

Ο άντρας τη ρωτά ποια είναι και εκείνη του λέει το όνομά της. Έπειτα τη ρωτά τι θέλει από εκείνον και εκείνη απαντά ότι είναι φοιτήτρια Ιατρικής και πως δεν θέλει τίποτα, απλώς σκοτώνει την ώρα της μέχρι να αρχίσει η επόμενη παράδοση.

                                                      

«Ωραία, γιατρός πρόκειται να γίνεις», της λέει ο άντρας, και εκείνη βγάζει από την τσάντα της ένα πεντάευρο και το αφήνει μέσα στο αναποδογυρισμένο καπέλο του.

«Ελπίζω αυτά να είναι αρκετά για να με συγχωρήσεις», του λέει. Εκείνος την ευχαριστεί, μιλώντας της για πρώτη φορά στον πληθυντικό.

Η Μαρίνα Σ. του χαμογελά, του δίνει μια γερή κλωτσιά και φεύγει.

Εκείνος ψελλίζει κάτι μέσα από τα δόντια του, αλλά αυτοσυγκρατείται, επιβάλλοντας στον εαυτό του μια απαράμιλλη επαγγελματική πειθαρχία. Καθώς όμως αφαιρεί το πεντάευρο από τον σωρό με τα ψιλά και το βάζει στη μυστική του τσέπη, τον τρώει η περιέργεια να ελέγξει αν είναι γνήσιο. Όλη αυτή η εμπειρία βρωμάει από μακριά και του φαίνεται πως εκείνο το «πουτανάκι» δεν υπήρχε περίπτωση να του δώσει αληθινό χαρτονόμισμα, αν δεν είχε σκοπό να διασκεδάσει εις βάρος του. Εν πάση περιπτώσει, η εμπειρία ήταν πρωτόγνωρη ακόμη και για τον ίδιο, που είχε μάθει να φυλάει τα ρούχα του περνώντας όλη του τη ζωή πάνω σε κάποιο κρύο πεζοδρόμιο. Κι αν έχουν δει πολλά τα μάτια του, σκέφτεται τώρα, προσπαθώντας να δώσει μια εξήγηση στην εντελώς παράλογη συμπεριφορά της κοπέλας.

Τελικά καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πρόκειται απλώς για ένα πουτανάκι, χωρίς ίχνος ευαισθησίας, που απολαμβάνει να ταπεινώνει τους ανθρώπους μήπως και καταφέρει να νιώσει κάποιο ανθρώπινο συναίσθημα.

Ήρθε πια η ώρα να τα μαζεύει. Έχει πάει οκτώ και τα καταστήματα έχουν κλείσει από ώρα, ενώ η κίνηση που δημιουργείται συνήθως τέτοια ώρα ποτέ δεν του αποφέρει κάτι αξιόλογο.

Καθώς σηκώνεται από τις λινάτσες του και μαζεύει σιγά σιγά τα συμπράγκαλά του, βλέπει τη Μαρίνα Σ. να τον πλησιάζει, έχοντας στο πλευρό της έναν γεροδεμένο νεαρό άνδρα.

Την κοιτά με την άκρη του ματιού του και, προσπαθώντας να ισιώσει την καμπούρα του, δέχεται ένα χτύπημα στον σβέρκο που τον ρίχνει ξανά στο έδαφος.

Δεν βγάζει κουβέντα, μόνο μερικά γρυλίσματα, που μοιάζουν να αφορούν περισσότερο την κακή του τύχη παρά τους δύο ανεπιθύμητους νεαρούς.

Τότε η κοπέλα τον πλησιάζει, τον φτύνει και του δίνει μια τελευταία πατημασιά με το παπούτσι της.

«Πάμε», της λέει ο άλλος. «Δεν αξίζει τον κόπο. Το περίμενα καλύτερο».

«Να του δώσω λεφτά», λέει εκείνη και βγάζει από το πορτοφόλι της ένα χαρτονόμισμα των είκοσι ευρώ, το οποίο αφήνει μπροστά στον ζητιάνο.

«Ορίστε, κύριε», του λέει. «Και συγγνώμη για την ενόχληση».

Ο ζητιάνος μένει στο έδαφος για μερικά λεπτά, ώσπου το νεαρό ζευγάρι να εξαφανιστεί από το οπτικό του πεδίο. Ύστερα τσεπώνει το εικοσάρικο και ξεκινά να επιστρέψει στο σπίτι του.

 

Ω, Θεέ μου…δεν ήμουν έτσι το πρωί (Διήγημα 3o μέρος) Ασκήσεις ύφους

Η εξώπορτα ήταν ανοιχτή. Από την κουζίνα ερχόταν η φωνή ενός παιδιού που τραγουδούσε. Οι πρώτες στάλες της βροχής έπεσαν στο κεφάλι μου. Προσπέρασα αθόρυβα το κατώφλι και ρώτησα χαμηλόφωνα:
«Είναι κανείς εδώ;»
Καμιά απόκριση. Ακόμα και η παιδική φωνή σίγησε απότομα.
Κοίταξα το πρόσωπό μου σ’ έναν σκονισμένο καθρέφτη. Τι ήταν αυτές οι άχρωμες κηλίδες κάτω από τα μάτια μου; Ω, Θεέ μου... δεν ήμουν έτσι το πρωί. Το δέρμα μου ρυτίδωνε και σούφρωνε γύρω τους.
Μια βροντή ξέσπασε  απότομα. Το αίμα μου πάγωσε στις φλέβες.

 

 Ξαφνικά ένιωσα την ανάγκη να συστηθώ στον εαυτό μου. Είμαι ο Μιχάλης, καθηγητής μαθηματικών σε επαρχιακό φροντιστήριο. Σήμερα το πρωί πήγα κανονικά στη δουλειά. Δούλεψα έξι ώρες. Την τελευταία, συνέβη κάτι αναπάντεχο: ένας δυνατός σεισμός. Ένα μεγάλο κομμάτι τσιμέντου αποκολλήθηκε από το ταβάνι και με χτύπησε στο κεφάλι. Άκουσα ουρλιαχτά παιδιών. Ύστερα… έχω την υπόνοια πως σηκώθηκα, και με κάποια δυσκολία κατέβηκα στο ισόγειο. Τα πάντα είχαν αλλάξει. Ή, μάλλον, θα άλλαζαν. Το ήξερα. Κι όμως, επέμενα.

 Στην εξώπορτα του φροντιστηρίου με περίμενε ο δάσκαλος της δημιουργικής γραφής. Απέφυγα να του δώσω το χέρι – με κοίταξε μ’ εκείνο το βλέμμα που περιμένεις όταν κάποιος ετοιμάζεται να σχολιάσει ένα κοινό, ανθρώπινο δράμα.

«Έγινε σεισμός», του είπα. «Τον κατάλαβες;»

Έβγαλε μια παράξενη, δυνατή φωνή. Κι όμως, δεν κατάφερα να ξεχωρίσω καμία λέξη.

Ήθελα να του πω πως η τέχνη της γραφής δεν διδάσκεται. Αλλά ήξερα: αν το έλεγα, θα τον έφερνα ακόμη πιο κοντά μου. Τον παρατήρησα για πρώτη φορά. Τι παράξενα οστά… Ένα πρόσωπο γεμάτο εξογκώματα και γωνίες. Μια μύτη υπερβολικά σουβλερή.

«Η εισαγωγή σου», μου είπε, «είναι για κλάματα. Το αίμα σου πάγωσε στις φλέβες;»

Η τέχνη της γραφής δεν διδάσκεται – ξαναπέρασε από το μυαλό μου. Μα αντί γι’ αυτό, επανέλαβα:

«Τον σεισμό τον κατάλαβες;»

Σήκωσα το βλέμμα. Τα μάτια του είχαν χαμηλώσει.

«Μια ακόμη κοινοτοπία», μου είπε.

Τότε θέλησα να θυμηθώ γιατί με είχε πιάσει αυτή η ανάγκη να ξανασυστηθώ στον εαυτό μου.

«Πάω στοίχημα πως τώρα θα σε πιάσει πονοκέφαλος», είπε ο δάσκαλος.

«Μα το κεφάλι μου πονάει ήδη φριχτά», του απάντησα. «Ένα ολόκληρο δοκάρι έπεσε πάνω του.»

«Θέλησες να ξανασυστηθείς στον εαυτό σου επειδή ξέχασες να συστηθείς στους αναγνώστες σου.»

Ποιους αναγνώστες εννοούσε, ο κύριος αυτός;

Εγώ απλώς είδα ένα μεγάλο αγροτικό σπίτι και μπήκα μέσα για να προφυλαχθώ απ’ τη βροχή.

«Σε λίγο θα κλείσουν για να καθαρίσουν», είπα.

«Εγώ θα φύγω, αλλά δε θα ξανάρθω», είπε ο δάσκαλος.

«Πες μου κάτι: πότε με είδες τελευταία φορά;»

«Έχω χρόνια να σε δω», είπε.

«Άρα δεν ξέρεις πώς ήμουν σήμερα το πρωί σε σχέση με το πώς είμαι τώρα.»

«Το μεγάλο πρόβλημά σου είναι οι κοινοτοπίες», μου είπε.

Τον άκουσα και γύρισα να κοιτάξω τον μεγάλο, σκονισμένο καθρέφτη. Τον παλιό καθρέφτη, ήθελα να πω.

Περπάτησα για λίγο μέσα στο σαλόνι. Άκουσα το σκούξιμο από κάποια παπαγαλάκια. Είδα τη λάμψη μιας χήνας που έβγαινε από μια λιμνούλα. Είδα την κορυφή ενός δέντρου κατακλυσμένη από χιλιάδες πράσινους τερμίτες. Μα καμιά «ακρόαση» –αν μπορεί να το πει κανείς έτσι– από την παιδική φωνή που έβγαινε απ’ την κουζίνα.

Με συνεπήρε μια ξαφνική απογοήτευση. Συνειδητοποίησα πως είχα μπει σ’ αυτό το σπίτι εντελώς απρόσκλητος, και χωρίς ουσιαστικό λόγο. Κάτι που δεν θα έκανε ποτέ ο άνθρωπος που ήμουν το πρωί.

Η βροχή είχε πέσει δυνατή και σύντομη. Μύριζα τη σκονισμένη οσμή των αειθαλών φύλλων. Το κεφαλόσκαλο λουζόταν στο φως, καθώς αντίκριζα τον ήλιο να δύει. Ένα μεταλλικό καρφί με γραντζούνισε στο πέλμα, όταν άκουσα μια παιδική φωνή:

«Έλα επάνω.»

«Ναι, φυσικά», αποκρίθηκα. «Ευκαιρία να συστηθώ ξανά. Φυσικά και θα 'ρθω. Φυσικά.»

«Μην ανέβεις…» με ικέτευε τώρα η φωνή. «Ακόμα δεν έχω κοιμηθεί.»

Ω, Θεέ μου…δεν ήμουν έτσι το πρωί (Διήγημα 3o μέρος) Ασκήσεις ύφους

Η εξώπορτα ήταν ανοιχτή. Από την κουζίνα ερχόταν η φωνή ενός παιδιού που τραγουδούσε. Οι πρώτες στάλες της βροχής έπεσαν στο κεφάλι μου. Προσπέρασα αθόρυβα το κατώφλι και ρώτησα χαμηλόφωνα:
«Είναι κανείς εδώ;»
Καμιά απόκριση. Ακόμα και η παιδική φωνή σίγησε απότομα.
Κοίταξα το πρόσωπό μου σ’ έναν σκονισμένο καθρέφτη. Τι ήταν αυτές οι άχρωμες κηλίδες κάτω από τα μάτια μου; Ω, Θεέ μου... δεν ήμουν έτσι το πρωί. Το δέρμα μου ρυτίδωνε και σούφρωνε γύρω τους.
Μια βροντή ξέσπασε  απότομα. Το αίμα μου πάγωσε στις φλέβες.

 

 Ξαφνικά ένιωσα την ανάγκη να συστηθώ στον εαυτό μου. Είμαι ο Μιχάλης, καθηγητής μαθηματικών σε επαρχιακό φροντιστήριο. Σήμερα το πρωί πήγα κανονικά στη δουλειά. Δούλεψα έξι ώρες. Την τελευταία, συνέβη κάτι αναπάντεχο: ένας δυνατός σεισμός. Ένα μεγάλο κομμάτι τσιμέντου αποκολλήθηκε από το ταβάνι και με χτύπησε στο κεφάλι. Άκουσα ουρλιαχτά παιδιών. Ύστερα… έχω την υπόνοια πως σηκώθηκα, και με κάποια δυσκολία κατέβηκα στο ισόγειο. Τα πάντα είχαν αλλάξει. Ή, μάλλον, θα άλλαζαν. Το ήξερα. Κι όμως, επέμενα.

 Στην εξώπορτα του φροντιστηρίου με περίμενε ο δάσκαλος της δημιουργικής γραφής. Απέφυγα να του δώσω το χέρι – με κοίταξε μ’ εκείνο το βλέμμα που περιμένεις όταν κάποιος ετοιμάζεται να σχολιάσει ένα κοινό, ανθρώπινο δράμα.

«Έγινε σεισμός», του είπα. «Τον κατάλαβες;»

Έβγαλε μια παράξενη, δυνατή φωνή. Κι όμως, δεν κατάφερα να ξεχωρίσω καμία λέξη.

Ήθελα να του πω πως η τέχνη της γραφής δεν διδάσκεται. Αλλά ήξερα: αν το έλεγα, θα τον έφερνα ακόμη πιο κοντά μου. Τον παρατήρησα για πρώτη φορά. Τι παράξενα οστά… Ένα πρόσωπο γεμάτο εξογκώματα και γωνίες. Μια μύτη υπερβολικά σουβλερή.

«Η εισαγωγή σου», μου είπε, «είναι για κλάματα. Το αίμα σου πάγωσε στις φλέβες;»

Η τέχνη της γραφής δεν διδάσκεται – ξαναπέρασε από το μυαλό μου. Μα αντί γι’ αυτό, επανέλαβα:

«Τον σεισμό τον κατάλαβες;»

Σήκωσα το βλέμμα. Τα μάτια του είχαν χαμηλώσει.

«Μια ακόμη κοινοτοπία», μου είπε.

Ω, Θεέ μου…δεν ήμουν έτσι το πρωί (Διήγημα-1ο μέρος) Ασκήσεις ύφους

Η εξώπορτα ήταν ανοιχτή. Από την κουζίνα ερχόταν η φωνή ενός παιδιού που τραγουδούσε. Οι πρώτες στάλες της βροχής έπεσαν στο κεφάλι μου. Προσπέρασα αθόρυβα το κατώφλι και ρώτησα χαμηλόφωνα:
«Είναι κανείς εδώ;»
Καμιά απόκριση. Ακόμα και η παιδική φωνή σίγησε απότομα.
Κοίταξα το πρόσωπό μου σ’ έναν σκονισμένο καθρέφτη. Τι ήταν αυτές οι άχρωμες κηλίδες κάτω από τα μάτια μου; Ω, Θεέ μου... δεν ήμουν έτσι το πρωί. Το δέρμα μου ρυτίδωνε και σούφρωνε γύρω τους.
Μια βροντή ξέσπασε  απότομα. Το αίμα μου πάγωσε στις φλέβες.