Το πολιτισμικό επίπεδο ενός λαού αντικατοπτρίζεται στην κριτική του ικανότητα. Σ αυτήν που του επιτρέπει να διαχωρίζει το ουσιαστικό, από το επιφανειακό, το χρήσιμο και ωφέλιμο από το προσωρινό, το ζωτικό από το ψεύτικο. Αυτή η κριτική ικανότητα που τον διατηρεί σε διαρκή ανησυχία και τροχιά αναζήτησης του ιδανικού και δίκαιου. Που τον βοηθάει να διανοίγει νέους δρόμους, να αναζητά νέες προοπτικές και να ανανεώνει την εθνική του ταυτότητα, με σύγχρονο τρόπο, εκπλήσσοντας τους υπόλοιπους με την απόρριψη της πεπατημένης. Φυσικά, σ αυτήν την κατηγορία δεν ανήκουν οι σύγχρονοι Έλληνες. Αυτοί που μαζικά ανέδειξαν τον μέγα Αλέξανδρο ως την κορυφαία προσωπικότητα μεταξύ των Ελλήνων όλων των εποχών. Πάνω από φιλοσόφους, επιστήμονες, ποιητές, καλλιτέχνες, αγωνιστές, αντιστασιακούς, που επηρεάζουν μέχρι και σήμερα την καθημερινότητά μας. Αναρωτιέμαι για παράδειγμα πόσες γυναίκες επέλεξαν τον Αλέξανδρο από τον Γεώργιο Παπανικολάου, σ αυτήν την ανιστόρητη, αντιεπιστημονική και καθαρά τηλεοπτική ψηφοφορία. Πόσες δηλαδή έκριναν ότι ο μεγάλος στρατηλάτης υπήρξε γι αυτές πιο σημαντική προσωπικότητα από τον άνθρωπο που με το επιστημονικό του έργο χαρίζει ζωές, ελπίδα, ασφάλεια. Και πόσοι επίσης έκριναν ότι ένας επεκτατικός πόλεμος, μια καθαρά ιμπεριαλιστική εκδήλωση, αποτελεί σημαντικότερο επίτευγμα από την θεμελίωση των αρχών της σύγχρονης τέχνης, την γέννηση της επιστήμης, τον αγώνα για ελευθερία, δικαιοσύνη, ισότητα. Αναμφισβήτητα ο Αλέξανδρος, υπήρξε μια σημαντική ιστορική προσωπικότητα, αλλά προσωπικά δεν πείθομαι ούτε για τις αλτρουιστικές προθέσεις των κατακτήσεών του που του αποδίδουν, ούτε ακόμη περισσότερο για την εξάπλωση του ελληνικού πολιτισμού στα πέρατα του ανατολικού κόσμου. Είναι ο τρόπος, αυτός, με τον οποίο θέλουμε να εξαπλώνονται οι πολιτισμοί; Και μήπως οι λαοί που κατακτήθηκαν δεν είχαν αναπτύξει ήδη τη δική τους ιδιαίτερη και προσωπική κουλτούρα;
Όπως και νάχει, ο νεοέλληνας έδωσε στον Αλέξανδρο τα πρωτεία της εκτίμησής του, επιβραβεύοντας το σαφές και ξεκάθαρο έργο που άφησε. Άλλωστε ποτέ δεν συμπάθησε τους πνευματικούς ανθρώπους του τόπου του, αν και τους χρησιμοποίησε κατά καιρούς, όποτε χρειάστηκε να τονώσει τον εθνικό του εγωισμό και να αναδείξει την ανωτερότητά του. Την ίδια ώρα οι γείτονές μας στα Σκόπια ανεγείρουν ένα τεράστιο άγαλμα του κορυφαίου στρατηλάτη, του οποίου διεκδικούν την πατρότητα. Τα υποβαθμισμένα Βαλκάνια εξακολουθούν να καλλιεργούν εθνικιστικές χίμαιρες και να ποντάρουν σε προσωπικότητες που φέρνουν νίκες, επιτυχίες, εθνική υπερηφάνεια. Ένδειξη λαών που πάσχουν από έλλειψη έμπνευσης, παραγωγικότητας, ανησυχίας, αυτοεκτίμησης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου