Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΕΛΘΟΝ

Διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οίκοι που έχουν αποκτήσει τη δύναμη να απειλούν με ενδεχόμενη υποβάθμιση οικονομίες χωρών, αποτελούν σήμερα μια πραγματικότητα που άλλοι μπορούν να αποδεχτούν και άλλοι όχι. Αναλόγως, μάλιστα, από τη θέση που τοποθετείται κανείς στο πεδίο των ιδεολογικών φασμάτων, η αγριότητα και ο κυνισμός των αγορών, λαμβάνει χαρακτηριστικά είτε αυτονόητης αυτό-ρύθμισης της οικονομικής διαδικασίας, είτε μιας βαθιάς αντιδημοκρατικής εξέλιξης που προκαλεί η αποχαλίνωση των δυνάμεων της αγοράς, οι οποίες δείχνουν με απαράμιλλη φυσικότητα να υπερκαλύπτουν το κενό που δημιούργησε στην Ευρώπη η απουσία σημαντικών πολιτικών μεγεθών αλλά και πραγματικής βούλησης επίλυσης των προβλημάτων με πολιτικό τρόπο.
Αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται πλέον σε εξέλιξη το πλήρες καπέλωμα της πολιτικής από την οικονομία, που ταυτόχρονα συνιστά μια ολοφάνερη απειλή εναντίον της ίδιας της δημοκρατίας. Και η απειλή αυτή γίνεται ακόμα πιο τρομακτική όταν συνειδητοποιούμε το πόσο ανοχύρωτες είναι οι δημοκρατίες απέναντι στις επιδιώξεις κερδοσκόπων, που αποσύρουν ή επανατοποθετούν κατά το δοκούν τα κεφάλαιά τους σε κάποιες χώρες, την ίδια ώρα που ποντάρουν στην οικονομική καταστροφή άλλων.
Οι εκλεγμένοι πολιτικοί μοιάζουν να είναι ανίσχυροι να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της παγκοσμιοποιημένης αγοράς, την ώρα που αρθρογράφοι και οικονομικοί αναλυτές αποδέχονται με μοιρολατρικό τρόπο μια πραγματικότητα που γνωρίζουν ότι στρέφεται εναντίον της ανθρωπότητας, καλώντας μας να αποδεχτούμε τους όρους της. Ηχηρά απούσα από αυτό το πανηγύρι καταλήστευσης και οικονομικής καταδυνάστευσης των λαών η Αριστερά, που δεν καταφέρνει ούτε κατά την περίοδο που ο καπιταλισμός δείχνει το πιο άγριο πρόσωπό του, να ξεπεράσει την ανημποριά της και να πείσει τους λαούς για τη δυνατότητά της να προσφέρει μια εναλλακτική, ανακουφιστική πρόταση, προσαρμοσμένη στις σύνθετες απαιτήσεις του ανθρώπου του 21ου αιώνα.Τελικά, μια νέα ιδεολογική βάση, που θα θέτει στο επίκεντρό της την προσπάθεια του ανθρώπου να απαλλαγεί από τις δυνάμεις που του δυναστεύουν τη ζωή (καπιταλιστικές ή κρατικιστικές) και να διεκδικήσει την ισότητα και την ελευθερία που του στερούν η σύμπλευση πολιτικών και οικονομικών συστημάτων φαντάζει μονόδρομος απέναντι στην ελεγχόμενη απενεργοποίηση της δημοκρατίας και την κυριολεκτική ακύρωση της σημασίας του δικαιώματος της ψήφου.
Έως τότε, οπότε και η εκπροσώπηση των πολιτών θα αποκτήσει καινούργιο νόημα και ουσιαστικό χαρακτήρα, αυτή η εικονική αναπαράσταση της πραγματικής δημοκρατίας, θα αποτελεί απλώς μια αποπροσανατολιστική επίκληση ενός πολιτεύματος, που αποτελεί ουσιαστικά παρελθόν ως προς τον τρόπο που μας το περιέγραψαν διαχρονικά, φιλόσοφοι, διανοούμενοι και νομοθέτες.

ΟΠΟΥ ΓΗΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΣ

Παρακολούθησα πριν από λίγες ημέρες ένα ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ από τη Γερμανία με θέμα του τη Μετανάστευση. Ο τίτλος της ταινίας, που προβλήθηκε στα πλαίσια του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης, ήταν “Hotel Sahara”.

Για την υλοποίησή του, χρειάστηκε οι συντελεστές της παραγωγής να μεταβούν στις υποσαχάριες περιοχές και να αποσπάσουν μαρτυρίες ανθρώπων που ζουν με το όνειρο της απόδρασης από τον τόπο τους με προορισμό κάποια χώρα της Ευρώπης ή την Αμερική. Μάλιστα, το ντοκιμαντέρ, πρωτίστως αναδεικνύει τον τεράστιο βαθμό δυσκολίας και τους κινδύνους που κρύβει το εγχείρημα της «παράνομης» μετάβασης σ ένα ξένο τόπο για τους νεαρούς αφρικανούς που ασφυκτιούν σε ένα περιβάλλον άγονο, στερεοτυπικό, υποβαθμισμένο. Καθένας από τους συμμετέχοντες εκμυστηρεύεται το προσωπικό του όνειρο και σε όλους διακρίνεται η φλόγα για ζωή σε μια χώρα που θα τους προσφέρει κάποια στοιχειώδη εχέγγυα διαβίωσης, αλλά κυρίως μια τάση εξιδανίκευσης της Ευρώπης. Κυριότερο αντίπαλό τους, στην προσπάθειά τους να προσεγγίσουν την Ευρώπη, θεωρούν τα κύματα του ωκεανού και τη στυγνή κερδοσκοπία των σύγχρονων δουλεμπορικών συστημάτων.
Όλοι τους μαρτυρούν ότι ονειρεύονται πολύ, καθώς δεν διαθέτουν και πολλές εναλλακτικές λύσεις για να βιώσουν κάποια ανθρώπινα συναισθήματα.
Στα όνειρά τους συμπεριλαμβάνονται η δημιουργία οικογένειας, η απόκτηση μιας σταθερής δουλειάς, το δικαίωμα να ταξιδεύουν ως τουρίστες κι όχι ως εκτοπισμένοι από τον τόπο τους. Αναφέρουν αρκετές χώρες που θα ήθελαν να επισκεφθούν για να ζήσουν και να εργαστούν. Βέβαια είναι άξιο παρατήρησης το γεγονός ότι από αυτές απουσιάζει ολοκληρωτικά η Ελλάδα.

Τελικά ένα ντοκιμαντέρ μπορεί να σου δώσει από μόνο του κάποιες απαντήσεις, αλλά και να ξεγυμνώσει στερεότυπα και προκαταλήψεις που υπάρχουν στη ζωή μας.
Βλέποντας όμως τη συγκεκριμένη ταινία αποκομίζεις και μια επιπρόσθετη συμπάθεια για τους ανθρώπους που κατάφεραν να νικήσουν τα κύματα του ωκεανού.
Και να συνειδητοποιήσεις, καθώς αναλογίζεσαι, την επιτακτική ανάγκη του να δοθεί μια παγκόσμια και οριστική λύση στο θέμα της μετανάστευσης, που δεν μπορεί να είναι διαφορετική, από μια ουσιαστική και γενναιόδωρη προσπάθεια εκσυγχρονισμού των χωρών του πάλαι ποτέ «Τρίτου Κόσμου», ώστε να αντιμετωπιστούν στην ρίζα τους οι αιτίες που προκαλούν τις αναγκαστικές μεταναστατευτικές ροές.

ΒΙΖΕΣ ΓΙΑ... ΜΕΤΑΞΩΤΕΣ ΚΟΡΔΕΛΕΣ

Κατάργησαν, λέει, οι Αμερικανοί τη βίζα για τους Έλληνες που ταξιδεύουν στις ΗΠΑ και πρόκειται για μια πολύ μεγάλη επιτυχία. Επί της ουσίας, θριαμβολογούμε που μας τοποθετούν πλέον στην ίδια κατηγορία επιβατών με τους υπόλοιπους ευρωπαίους. Στο ίδιο πνεύμα, θα πρέπει να ικανοποιούμαστε από κάθε θετική γνωμοδότηση των Ηνωμένων Πολιτειών για ζητήματα ασφάλειας ή ακόμα και μια ενδεχόμενη κίνηση της Τουρκίας στο ζήτημα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, που θα σπεύσουμε να αναγάγουμε σε τεράστιες διπλωματικές επιτυχίες.

Αν όμως βάλουμε κάτω τα πράγματα και αναλογιστούμε τι ακριβώς προσφέρουμε εμείς σαν χώρα και τι λαμβάνουμε από αυτές ως ανταλλάγματα, θα καταλάβουμε άμεσα την διαχρονική αδυναμία που διέπει τη διπλωματική μας στρατηγική.

Εκείνοι, έχοντας σκιαγραφήσει εδώ και δεκαετίες τη φύση του Έλληνα πολιτικού, απλώς κάνουν τη δουλειά τους. Καταφέρνοντας να μεγαλοποιήσουν τα αυτονόητα διεκδικούμενα, τα οποία η Ελλάδα μετά κόπων και διπλωματικών βασάνων καταφέρνει καμιά φορά να κατακτήσει δημιουργούν μια στιβαρή παρακαταθήκη για να λάβουν μελλοντικά και έμπρακτα από την πλευρά τους ανταλλάγματα.

Κι ως συνήθως, η ελληνική απάντηση, στην παραχώρηση αυτών των αυτονόητων, που λανσάρονται ως μεγάλες διεκδικήσεις στο εσωτερικό της χώρας και επιτυγχάνονται μετά από εξαντλητικές διπλωματικές μάχες, είναι, όπως γνωρίζουμε, η αγορά αμυντικού υλικού, αλλά και άλλες παράπλευρες εμπορικές, στρατιωτικές ή πολιτικές συμφωνίες, που μας επιτρέπουν να εκφράσουμε την ευγνωμοσύνη μας, εξασφαλίζοντάς μας πάντα το ρόλο του αγοραστή.
Εν κατακλείδι, σε διπλωματικό επίπεδο, η Ελλάδα πολεμάει διαρκώς με ανεμόμυλους. Σε αντίθεση ,όμως, με τον θρυλικό ήρωα του Θερβάντες, “Δον Κιχώτη”, η πατρίδα μας “καταφέρνει” να θεωρείται ότι τελικά τους έχει κερδίσει.

ΔΥΣΚΟΛΑ ΘΑ ΑΠΟΦΥΓΕΙ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΣΤΙΣ ΗΠΑ Ο ΠΟΛΑΝΣΚΙ

Η Δικαιοσύνη, ως θεσμός, είναι ορισμένες φορές πιο πολυδαίδαλη από οποιονδήποτε άλλο. Διότι, ως έννοια, είναι διαρκής και μόνιμη και απεχθάνεται την παραγραφή οποιουδήποτε εγκλήματος. Και η σεξουαλική επίθεση εναντίον παιδιού, όποτε κι αν συνέβη, είναι έγκλημα, όταν επιπροσθέτως συνδυάζεται με χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών από την πλευρά του θύματος με ευθύνη του θύτη. Επιπλέον ισχύει στο ακέραιο η ρήση ότι η δικαιοσύνη δεν πρέπει -να κάνει διακρίσεις μεταξύ επώνυμων και ανώνυμων κατηγορουμένων.
Ωστόσο, στην περίπτωση του Γαλλο-πολωνού σκηνοθέτη Πολάνσκι υπάρχουν αρκετά ερωτηματικά, τα οποία ο ίδιος δεν κατάφερε να αποσαφηνίσει, επιλέγοντας το δρόμο της διαφυγής στην Ευρώπη, προκειμένου να μην βρεθεί αντιμέτωπος, τότε με τις κατηγορίες της αμερικανικής δικαιοσύνης, όπως αυτές διατυπώνονταν πριν από 30 χρόνια, με εκφραστή έναν αμφιλεγόμενο δικαστικό λειτουργό της εποχής. Όπως επίσης ένα ακόμη ερωτηματικό αφορά στην επιλογή του χρόνου που ανασκαλεύεται αυτή η υπόθεση απέναντι σ έναν άνθρωπο που βαδίζει αισίως στα 75 του και την δίωξη του οποίου δεν επιθυμεί πια το 43χρονο σήμερα θύμα της περιβόητης υπόθεσης.
Δεν γνωρίζουμε πως πρόκειται να εξελιχθεί αυτή η πολύκροτη ιστορία. Ωστόσο, τα σημερινά δεδομένα δείχνουν ότι είναι σχεδόν προδιαγεγραμμένη η έκδοση του Πολάνσκι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μια εξέλιξη αρκετά οδυνηρή για τον σκηνοθέτη, που όμως, είμαι της άποψης ότι πρέπει να αντιμετωπίσει, ώστε να βγει, αν το αξίζει, τόσο ηθικά όσο και ψυχολογικά ενισχυμένος από αυτή την ιστορία, κλείνοντας με θεσμικό τρόπο ένα από τα πιο μελανά κεφάλαια της διαδρομής του.

ΑΛ ΓΚΟΡ: ΓΝΗΣΙΑ ΦΙΛΟΔΟΞΙΑ Ή ΚΑΤΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ; (ΑΡΧΕΙΟ ATHENS24 02-11-2007)

Από την πρώτη του προεκλογική καμπάνια, στο πλευρό του Μπιλ Κλίντον και το ευτράπελο εκείνο περιστατικό με τον μαθητή του δημοτικού να του διορθώνει, "on air", ένα "δραματικό" ορθογραφικό του λάθος, κατά τη διάρκεια μιας προεκλογικής επίσκεψής του σε σχολείο του νότου, ο Αλ Γκορ, γέμισε 18 ολόκληρα χρόνια με πολιτική, αποφάσεις, κάποιες εκ των οποίων επιβάρυναν το περιβάλλον, νίκες, πικρές ήττες και αναβαπτίσεις.

Έχοντας αναλάβει επί οχτώ συναπτά έτη χρέη αντιπροέδρου των ΗΠΑ, και βάζοντας φυσικά την υπογραφή του σε αρκετά από τα νομοσχέδια που συνέβαλαν, όπως είναι φυσικό, στην τεράστια επιβάρυνση του περιβάλλοντος, είναι φυσιολογικό να αντιμετωπίζεται, ακόμα, από τους σκεπτόμενους και ενεργούς πολίτες με κάποια καχυποψία σχετικά με τις αληθινές του προθέσεις, σήμερα, που υπερασπίζεται με πάθος πρωτόγνωρο, έναν ρόλο που κανείς δεν περίμενε ότι θα αναλάμβανε μετά την τραυματική ήττα του από τον Τζορτζ Μπους στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 2000 : "Αυτόν του 'πράσινου', μη κυβερνητικού πλανητάρχη, που προσπαθεί να αφυπνίσει συνειδήσεις μπροστά στο φάσμα της ραγδαίας αλλαγής του κλίματος".
Άραγε έχει καμία απολύτως σημασία να διερευνούμε τις προθέσεις ενός ανθρώπου που μάχεται για έναν καλό σκοπό; Είναι γενικά σκόπιμο κάτι τέτοιο και συμβάλλει τελικά στην προώθηση των λύσεων που εσπευσμένα έχει ανάγκη ο πλανήτης;

Θεωρώ ότι η φιλοδοξία συνδέεται ακόμα και με την πλέον αλτρουιστική πράξη, αλλά οπωσδήποτε είναι προτιμότερο να φιλοδοξείς να βοηθήσεις τους ανθρώπους, από το να φιλοδοξείς να τους εκμεταλλευτείς.

Στην καρδιά της, μας λέει η ιστορία, κρύβεται η ανάγκη να αγαπηθούμε, να ξεχωρίσουμε, να διακριθούμε και να πετύχουμε κάτι, που τελικά θα μας καθιερώσει στη συνείδηση των συνανθρώπων μας.

Και ο Αλ Γκορ, είδε αυτή την ανθρώπινη του ανάγκη, να φυλακίζεται με τον πιο σκληρό τρόπο εκείνο το Νοέμβριο του 2000, χάνοντας μαζί με την προεδρία, προσωρινά τουλάχιστον, όπως εξομολογήθηκε αργότερα ο ίδιος, και την ίδια του την αυτοεκτίμηση .

Έπειτα, για αρκετό καιρό, αποσύρεται από τα πράγματα, αφήνει πλούσια γενειάδα, εξαφανίζει τη φωνή του από τα έντυπα και όταν ξαναεμφανίζεται μοιάζει πλέον αναγεννημένος και πυρακτωμένος από ένα νέο πάθος, και ένα κίνητρο που του δίνει πνοή και προοπτική για τη συνέχεια, η οποία σε γενικές γραμμές είναι λίγο ως πολύ γνωστή σε όλους μας:

Εκατοντάδες διαλέξεις ανά τον κόσμο, ακατάπαυστη αρθρογραφία στις πιο έγκυρες εφημερίδες και sites, συγγραφή ενός παγκοσμίου μπεστ σέλλερ, ένα Όσκαρ και κυρίως ένα Νόμπελ ειρήνης, που φαντάζει οπωσδήποτε προτιμότερο από το "Νόμπελ Ανοησίας" που η παγκόσμια κοινή γνώμη επεφύλαξε δικαιωματικά στον ανταγωνιστή του το 2000.

"Ουδέν κακό αμιγές καλού", λοιπόν για τον Αμερικανό "ακτιβιστή" πολυτελείας, που απέδειξε ότι ένας πολίτης μπορεί να είναι περισσότερο ωφέλιμος για τον πλανήτη του και από τον πιο βαρυσήμαντο πολιτικό και που παραδέχεται πλέον ανοιχτά, με μια διάθεση συγκαλυμμένης αυτοκριτικής, ότι βλέπει τώρα τα πράγματα από μια διαφορετική οπτική γωνία κάτι που δυσκολεύει εξαιρετικά, όπως τόνισε, την επάνοδό του στην κλασική πολιτική σκηνή.

Πλέον, ο Αλ Γκορ, με φρέσκιες ακόμα τις δάφνες του Νόμπελ και μια διεθνή καταξίωση να τον ακολουθεί σε κάθε του εμφάνιση, εξακολουθεί να αποτελεί, από τη μια αντικείμενο έντονης κριτικής για το είδος της οικολογικής δράσης που πρεσβεύει, και να αποδεικνύει έμπρακτα από την άλλη ότι οι πολίτες ανά τον κόσμο μπορούν και πρέπει να εμπιστευτούν τους εαυτούς τους, ενισχύοντας, μεταξύ άλλων, με όλες τους τις δυνάμεις, τις μη κυβερνητικές δραστηριότητες.

Σήμερα, όπως φαίνεται, ο Αμερικανός πολιτικός, επεκτείνει το πεδίο των ενδιαφερόντων του και διευρύνει ακόμα περισσότερο το κοινωνικό του άνοιγμα, γράφοντας αυτή τη φορά ένα βιβλίο για την συγκέντρωση και την χειραγώγηση των ΜΜΕ. Προσωπικά, δεν βλέπω κάτι το επιλήψιμο σε αυτό.

Στο να προσπαθήσει δηλαδή ο ανήσυχος Αμερικανός, να ανοίξει και ένα νέο παγκόσμιο διάλογο με την ίδια σφοδρότητα και ένταση, ει δυνατόν, που είχε ο προηγούμενος, για ένα θέμα που κουβαλάει πλέον στις πλάτες της κάθε κοινωνία.

Ωστόσο, φοβάμαι, είνα αλήθεια, μήπως επαληθευτούν, οι προβλέψεις των ανθρώπων εκείνων, που βλέπουν στην κοινωνική δράση του πρώην Αμερικανού αντιπροέδρου, ομοιότητες με την φιλανθρωπία των διάσημων, κοσμικών προσωπικοτήτων ανά τον κόσμο, που ψυχανεμίζονται κάθε πρώτη Σεπτεμβρίου, ποιο θα είναι το κοινωνικό θέμα που θα "φορεθεί" την εκάστοτε χρονιά και κατόπιν, προετοιμάζουν τις ομιλίες τους, διαμορφώνουν κατά περίσταση το προφίλ τους, προσαρμόζουν στην ιδεολογία την γκαρνταρόμπα τους και αφού το αγγίξουν για λίγους "φωταγωγημένους" μήνες, προσφέροντας δυσανάλογα περισσότερα οφέλη στον εαυτό τους, το εγκαταλείπουν τελικά, κατά τις επιταγές της μόδας, που θεωρεί ξεπερασμένο, οτιδήποτε φοριέται αυτούσιο για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

Απομένει μονάχα να αποδείξει η ίδια η ζωή ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο….